seyahat kağıtları: 16-19 mayıs, paris - amiens - condette - boulogne-sur-mer

 

seyahat kağıtları: 2-3, 4-6 temmuz 2025, atina & paris & berlin

 

kartpostal arşivi 011

 

kartpostal arişivi 006

 

01 ARALIK

1903 ilk western filmi büyük tren soygunu gösterime girmiş

1953 hugh hefner, marilyn monroe'nun derginin ilk orta sayfa güzeli olarak yer aldığı playboy dergisinin birinci sayısını yayımlamış

1982 sydney pollack'ın yönettiği ve başrollerini dustin hoffman ve jessica lange'in paylaştığı tootsie gösterime girdi

1986 gae aulenti'nin paris'te eski tren garından dönüştürdüğü musée d'orsay açıldı

2013 wuppertal'de skulpturenpark waldfrieden'da savina yannatou'yu dinledim

2014 ceren ercan'ın yönettiği ve gülce uğurlu ile birlikte yazdığı istenmeyen adlı oyunu iksv salon'da seyrettim

seyahat kağıtları: 21-26 eylül 2024, paris

 

19 TEMMUZ

1900 paris metrosu açılmış 

1937 münih'te entartete kunst (yozlaşmış sanat) sergisi açılmış 

1941 tom ve jerry ilk kez william hanna ve joseph barbera'nın the midnight snack adlı çizgi filminde kendi adlarıyla görünmüşler

1988 istanbul atatürk kültür merkezi büyük salon'da sscb moskova genç seyirci tiyatrosu topluluğundan gerietta yanovskaya'nın rejisiyle mihail bulgakov'un köpek kalbi adlı oyunu seyrettim; bütün sahnenin küllerle kaplı olduğunu hatırlıyorum 

1992 istanbul harbiye açıkhava tiyatrosu'nda sağanak şeklinde yağan yağmur altında ıslanarak chris de burgh dinledim 

1993 ilk defa evelyn glennie'yi konserde dinledim, istanbul atatürk kültür merkezi büyük salon'da philip smith ile

1997 yıllarca albümlerini aradığım michel camilo'yu nihayet canlı dinledim; üçlüsüyle harbiye açıkhava tiyatrosu'nda konser verdi

2008 ilk defa antik epidaurus tiyatrosu'nda bir gösteri seyrettim; hem de ne gösteri: pina bausch'un orfeus und eurydike'si. inanılmaz bir deneyimdi. paris ulusal opera balesi yapımı olan gösteri sırasında pina bausch iki sıra önümde oturuyordu, gösteri boyunca iki yanındaki asistanlarına notlar aldırdı

2010 istanbul harbiye açıkhava tiyatrosu'nda paul simon'ı dinledim

kartpostal arşivi 004

 

kartpostal arşivi 003

 

31 MART

fotoğraf: mehmet kerem özel, 30 eylül 2022

1889 eyfel kulesi resmi olarak ziyarete açılmış; ben kuleyi ilk defa 2002'de ziyaret ettim, sonraki ziyaretim 20 yıl sonra, 2022'de oldu 

1909 gustav mahler ilk defa new york filarmoni orkestrası'nı yönetmiş 

1945 tennessee williams'ın sırça köşk adlı oyunun dünya prömiyeri gerçekleştirilmiş

1988 toni morrison'a nobel ödülü verildi

1990 robert wilson'ın sahnelediği tom waits'in müziklerini yazdığı the black rider adlı operanın dünya prömiyeri hamburg thalia theater'da gerçekleştirildi

29 MART

845 paris vikingler tarafından kuşatılmış; ragnar lodbrok liderliğindeki vikingler büyük bir meblağ karşılığında çekilmişler

1795 24 yaşındaki ludwig van beethoven piyanist olarak ilk konserini vermiş

1871 londra'daki royal albert hall açılmış

1859 billy wilder'ın some like it hot filmi gösterime girmiş

1974 çinli çiftçiler, xi'an yakınlarında çin'in 1. imparatoru qin shi huang'ın mezarını korumak için gömülmüş 8.000 kil savaşçı heykelinden oluşan orduyu buldular

2008 meg stuart'ı, topluluğu damaged goods'un repertuvarından bir seçkide garajistanbul'da dans ederken seyrettim

2019 billie eilish ilk stüdyo albümü when we all fall asleep, where do we go?'yu yayınladı

28 MART

louvre piramidinin içinden dışarıya doğru, fotoğraf: mehmet kerem özel, 23 eylül 2022

1917 giacomo puccini'nin la rondine operasının dünya prömiyeri roma'da gerçekleştirilmiş

1963 alfred hitchcook'un the birds filmi gösterime girmiş

1989 i.m.pei'nin tasarladığı louvre müzesi girişindeki piramit açıldı; mimarlık eğitimimin ilk yılında açılan bu yapı tasarımıyla kendinden çok söz ettirdi, tartışmalar yarattı, ben louvre'u ilk defa 2002 yılında gezdim

1993 ilk defa bir kumpanya gösterisi seyrettim; tarlabaşı'nda, manastırdan dönüştürülmüş istanbul sanat merkezi'nin ikinci katında, kerem kurdoğlu'nun yazıp yönettiği fayton soruşturması. oyuna hayran kaldım ve bundan sonra kumpanya'nın hiç bir gösterisini kaçırmadım

kartpostal arşivi 001

 

gittiğim yerlerden arkadaşlarıma kartpostal atmayı sevdiğim kadar, bana da kartpostal atılmasını seviyorum. bu alışkanlığımı ve sevgimi bana kazandıran sevgili arkadaşım nuray'dır.

kartpostallarımı saklıyorum. ama öyle rafların, kitapların, kağıt tomarlarının arasında kaybolup gidiyorlar. bu yüzden onları dijital olarak da saklamaya karar verdim; blogumda, yani günlüğümde yeni bir diziye başlıyorum. bundan sonra bana gelen her kartpostalı, mümkün olduğunca elime geçtikleri dün ve saat itibariyle buraya yükleyeceğim. 

eski kartpostalları da zaman buldukça buraya peyderpey koyacağım; onları bana ulaştıkları değil yazıldıkları/atıldıkları tarihlerle buraya kaydedeceğim.

Sezon Başında Paris’te Dans

©Mehmet Kerem Özel

Navy Blue

Hope Hunt and the Ascension into Lazarus adlı solosuyla (29 mart 2023 tarihinde kadar buraya tıklanarak izlenebilir) 2015’ten beridir edindiği başarının ardından, 2021 Venedik Dans Bienali’nde Gümüş Aslan Ödülü’nü alan Kuzey İrlandalı koreograf ve dans sanatçısı Oona Doherty (1968) yaz sonunda Hamburg’da ilk gösterimini yaptığı yeni işi Navy Blue ile bu sezon Avrupa sahnelerini dolaşıyor.

Doherty’nin, programda bir saat yazan işi 45 dakika sürdü; sanırım prömiyerdeki süresi zamanla kısaltılmış ve böylelikle yoğunluğu arttırılmıştı. Hepsi neredeyse bir örnek ve bir renk (denizci mavisi) giyinmiş olan figürler yapıtın ilk 20 dakikasında Rahmaninof’un 2. Piyano Konçertosu’nun ilk iki bölümü eşliğinde, bir yandan (topluluktan ayrılarak yapılan kısa sololarla) bireyselliklerini koruyarak, bir yandan da (akıcı unisonlar ile) dayanışma içinde hareket ettiler. Kıyafetlerinden dolayı işçileri ya da sıradan insanları, ya da zaman zaman basit bale hareketlerini tereddütle de olsa yapmalarından dolayı dansçıları simgelediğini düşündüğüm figürler, konçertonun hareketli birinci bölümünün sonundan itibaren müziği hışımla kesen ani tek el silah/patlama seslerinde birer, ikişer, ve ilerleyen anlarda, gelecek atışı bekleyerek, ürkerek yere düştüler.

Beyaz zeminin bütününü, projeksiyonla hazırlanmış (etkileyici video tasarımı: Nadir Bouassria), her birinin bedeninden akan ve giderek çoğalan mavilik kapladı. Topluluk üyeleri teker teker ayağa kalkıp tekrar hareket etmeye devam ettiklerinde artık sahneyi kaplamış olan mavi evrenin bir parçasıydılar.

Klasik müzik yerini Jamie xx imzalı elektronik müziğe bıraktığında ise, yaralı ruhlar bu sefer mekanda öfke ile savrulmaya başladılar, ta ki sahnenin gerisinde helak olana kadar kendini kaybeden bir erkek dansçının solosu diğerlerini mekanın dışına itene kadar. Tam umutsuzluk ve yalnızlık hakim olacakken, mekan dışından önce biri, sonra diğeri, sonra ikişer üçer gelip o tek figüre sarılarak kocaman bir yumak, birbirlerine destek, kuvvet oldular, ve ışıklar söndü.

Navy Blue, pandemi ile kendi kabuklarına çekilmek zorunda kalan insanlara bireysellikten çok birliği, topluluğu ve dayanışmayı öneren, ilk yarısı konvansiyonel, ikinci yarısı çağdaş dans diline sahip, ve yetkin dansçılar tarafından icra edilen etkileyici bir yapıttı.

©Mehmet Kerem Özel

Chapter 3: The Brutal Journey of the Heart

Sharon Eyal (1971) bana göre çağdaş dans dünyasında hikayeden ziyade bedene odaklanan, seyircide anlamdan ziyade etki yaratmak, duygu uyandırmak üzerine kurulu, akıldan çok kalbe hitap eden hareketlere imza atan koreograflardan biri.

Eyal koreografilerinde basit bir-iki fikirle dansçı bedeninin ve hareketin niteliğinin farklılaşmalarını sağlıyor. Bu farklılaşmalar dansçılar için ciddi zorlukları da beraberinde getiriyor. Örneğin; bir yapıtın neredeyse tamamında çıplak ayak parmakları üzerinde hareket etmek, ya da kolu farklı bir açıyla kıvırmak, ya da omuzu bükerek silkmek gibi. Chapter 3: The Brutal Journey of the Heart’ın koreografisine de bu tür fikirler hakimdi. Ve tabii ki bir Eyal yapıtının estetiğini oluşturan diğer başat öğeler de yerli yerindeydi: Ori Lichtik imzalı müzik, Dior Moda Evi’nin yaratıcı direktörü İtalyan modacı Maria Grazia Chiuri tasarımı, dövme gibi bedenlere yapışan üniseks kostümler ve boş bir sahneye hakim olan Alon Cohen imzalı ışık tasarımı.

Eyal bu yapıtında, Hanya Yanagihara’nın edebi dünyasından esinlendiği “kalbin vahşi yolculuğu”nda; erkek-erkek, kadın-kadın, erkek-kadın eşleşmeleriyle aşka dair yaşanan kayıpları telafi etmek için hayatın kendini tekrar ve yeniden nasıl düzenlediğinin ve bunu sağlamak için bedenin her kasında kalbin atmaya nasıl devam ettiğinin izini sürmüş.

Seyirci olarak; özellikle Lichtik’in dinleyeni transa sokan hipnotik müziğine kendinizi kaptırırsanız, geniş sahne mekanında sadece sekiz dansçıyla yaratılan atmosfere rahatlıkla girmemeniz söz konusu bile değil, ancak yapıt biteviyeliğiyle her an sizi dışarı atabilecek potansiyele de sahip. Öyle ki, The Brutal Journey of the Heart’tan alacığınız keyif biraz da o akşamki halet-i ruhiyenize bağlı. Ben o akşam yapıtın atmosferine girenlerdendim; kalp ritimleriyle uyumlu hareketler ve ritmik müzik sadece sahnedeki nitelikli dansçı bedenlerini değil, salondaki birçok seyirci gibi beni de esir almayı başardı.

(22 Temmuz 2023 tarihinde kadar buraya tıklanarak izlenebilir)

©Mehmet Kerem Özel

Cri de Coeur

Alan Lucien Øyen (1978), 2018’de Tanztheater Wuppertal Pina Bausch topluluğunun Bausch sonrası döneminin ilk bütün-akşamı-kaplayan yapıtı olan Bon Voyage, Bob’a imza atmasıyla dans çevrelerinde daha da tanınır hale gelmişti. Øyen’in Paris Ulusal Operası Balesi için bir dünya prömiyeri olarak sahneye koyduğu Cri de Coeur ise, gerek melankolik atmosfer, gerek parçalı anlatım, gerekse çağdaş dans dili olarak Bon Voyage, Bob’un devamı niteliğinde. İki yapıt arasındaki temel fark Cri de Coeur’ün çok daha geniş bir sahne mekanında ve devasa bir dansçı kadrosuyla yaratılmış olması, en önemli fark ise Øyen’in bu sefer dansçılar ile değil balerin ve baletler ile çalışıyor olması.

Øyen Cri de Coeur’de, aynı Bon Voyage, Bob’ta olduğu gibi farklı zamanlar, mekanlar, durumlar ve olaylarla örülü bir anlatı sahneye koymuş. Her bir sekans kendi içinde anlam ifade ediyor. Aralarında beni derinden etkileyenleri de var, sıradan bulduklarım da. Cri de Coeur’ün temel sorunu ise, aynı Bon Voyage, Bob‘ta olduğu gibi, bu parçaların herhangi bir izlek takip etmiyor ve genel bütüne çok gevşek bağlarla eklemleniyor olmaları. Ortada adeta bir yapboz var; tam bir iki parçasını yan yana getirdim, anlamaya başladım, etkilendim derken, uyduğunu zannettiğiniz parçaların birbirine uymadığını fark ediyorsunuz, yapboz bozuluyor, ve giderek parçalar arasında kayboluyorsunuz.

Øyen dünyanın en ikonik ve çığır açıcı opera binalarından biri olan Palais Garnier’in devasa boyutlardaki sahne mekanını, arka tarafından sahneye açılan bale etüd salonu da dahil olmak üzere; kah boşluğun ve derinliğin kendisiyle, kah sahne teknisyenlerinin sürdükleri yüksek duvarlarla dur durak bilmeden yeniden ve yeniden farklı kombinasyonlarla oluşturduğu mekan parçalarıyla ustaca kullanmış. Øyen, bu her an değişmekte olan hareketli labirentin içinde hareket ettirdiği Paris Ulusal Operası Balesi’nin 33 kişilik kadrosundan ve misafir sanatçı olarak Tanztheater Wuppertal Pina Bausch’un emektar dansçılarından Héléna Pikon’dan da gerek koreografik, gerekse de konuşma ve tiyatral etki açısından çok iyi verim almış. Genellikle kendilerinden sahne üzerinde konuşmaları beklenmeyen genç balerin ve baletlerin çok iyi bir performans sergilediklerini belirtmeliyim.

Sadece mekan ve kast kullanımıyla değil, 20 dakika ara dahil 165 dakikalık süresiyle de devasa bir yapıt olan Cri de Coeur’de unutulmayacak incelikte, hassasiyette ve güzellikte tiyatral ve koreografik fikirler, anlar, sekanslar var. Ancak bu devasa toplamın son kertede anlamlı bir bütüne ulaşamamasının, yapıtın üzerimdeki etkisini oldukça azalttığını söylemeliyim.

©Mehmet Kerem Özel

Room with a view

Gösteri başladıktan sonra bu, mekanından müziğine bütünüyle soğuk ve sert olan atmosferde bir yandan 10 metre yukardaki bir kotta bir yerlerde bir erkek bir kadına vahşice tecavüz ederken, diğer yandan aşağıdaki geniş boş alanda üç eşcinsel çift birbirlerini acıtırcasına yakınlaştılar. Az sonra roller değişti, yukarıda bu sefer kadın erkeği vahşice öldürürken, aşağıda eşcinsel çiftlerin her birinden biri çırılçıplak kalana kadar üzerini çıkardı. Şiddet ile kırılganlık, tutku ile masumiyet kah yan yana, kah karşı karşıyaydı. Ne zaman ara sıra tepeden ince ince akan tozlar bir anda bütün alanı kapladı, adeta bir deprem olmuş gibi üst kottaki platform çöktü, her yeri kesif bir sis bulutu kapladı ve havadan ölü ya da havasızlıktan çırpınan balıklar yağdı. İnsanlık adeta doğadan bir tokat yemişti.

Bu çöküşün ardından, toz ve sis durulduğunda, tabula rasa misali sıfırdan bir hayat yeniden başladı; yavaş yavaş her bireyin kendi kimliğiyle var olduğu, kabul gördüğü, birbirine destek verdiği, birbirini -kelimenin tam anlamıyla- “uçurduğu” bir topluluk oluştu. Öfke yerini zamanla coşku ve dayanışmayla harmanlanmış başkaldırıya bıraktı.

Yapıtın sonlanmasından önceki ilk zirve noktasında; bir kadının etrafında önce üç erkeğin başlattığı, Matisse’in ünlü La Danse tablosunu hatırlatan, Güney Fransa’nın folklorik danslarından farandol benzeri bir halay, birer ikişer diğerlerinin de katılmasıyla 20 kişilik bir halkaya dönüştü. Yapıt dansçıların aynı anda hem birey hem topluluk olmanın verdiği güçle, bu sefer kendi içlerinde bir halka şekilde değil, bedenleri ve enerjileri dışa, seyircilere dönük olarak unison bir koreografiyle ve ardından dini ritüellere benzer bir şekilde hepsinin iki elleriyle sertçe göğüslerine defalarca vurmaları ve en sonunda seslerini de katarak adeta esrimeye ulaşmalarıyla bitti.

Farklı sanat disiplerinde çalışmalar yapan Marine Brutti (1985), Jonathan Debrouwer (1985) ve Arthur Harel’dan (1990) kurulu (LA)HORDE kolektifinin, RONE’nin davetiyle ve onunla birlikte, pandemiden önce yaklaşık 10 günde tasarladıkları ve “Dünyanın çöküşüne karşı dans” olarak lanse ettikleri Room with a view, koreografi olarak özellikle sirk tekniklerinden ödünç alınmış dörtlü, beşli ve altılı gruplar halinde yapılan hareketlerle benzerlerinden farklılaşan, dolayısıyla dansçıların fiziksel sınırlarının da zorlandığı, dinamik ve seyircide adrenalin yükselten bir yapıttı.

(Buraya tıklanarak izlenebilir)

©Mehmet Kerem Özel

Dafne

Aurélien Bory (1972) çoğu koreograf gibi opera dünyasına yabancı bir isim değil, en son 2018’de, benim de Paris’te seyretme şansına erdiğim Gluck’un tanınmış ve çokça da sahnelenen Orfeo ed Euridice operasını, bir Opéra Comique yapımı olarak muazzam bir yorumla sahneye taşımıştı. 

Dafne ise Bory’nin kendi topluluğu Compagnie 111 ile Geoffroy Jourdain’nin müzik direktörlüğünde ağırlıklı olarak 16. yüzyılın başından günümüze kadar olan vokal ve enstrümantal repertuarı yorumlayan Les Cris de Paris topluluğunun ortak projesi.

Dünya prömiyeri 29 Eylül’de Paris’in prestijli tiyatrolarından Athénée Théâtre Louis-Jouvet’de yapılan ve şu sıralar çeşitli Fransız şehirlerinde turnede olan Dafne aslında tarihteki ilk Alman operası, çünkü ilk defa 1642’de Heinrich Schütz’ün müziği ve Martin Opitz'in librettosuyla sahnelenmiş, ancak operanın müziği 1730’da Dresden’deki bir kütüphane yangıyla yok olmuş ve günümüze sadece librettosu ulaşabilmiş. Bory ile Jourdain, deneysel elektronik müzik yapıtlarıyla tanınan Avusturyalı org sanatçısı-besteci Wolfgang Mitterer’e (1958), Schütz’ün ölümünün 350. yılı nedeniyle programlarına aldıkları bu yapım için yeni bir beste sipariş etmişler, ortaya 12 şarkıcı ve elektronik müzik için 70 dakikalık bir opera-madrigal çıkmış. Evet, Bory bu sefer sahnede dansçılar ya da akrobatlar için değil, şancılar, yani Les Cris de Paris’in 12 kişilik korosu için bir koreografi tasarlamış.

Opera, Yunan mitolojisindeki bildik hikayenin Romalı ünlü şair Ovid’in Dönüşümler metninde yorumladığı haliyle, önce Piton’u öldüren, ardından Venüs ile atışan Apollon’un tutkulu aşkına cevap vermemek için sonsuza dek defne ağacına dönüşmeyi göze alan Dafni’yi konu ediniyor. Ancak bu yapımda dönüşüm yaşayan sadece, hikaye gereği Dafni değil, librettonun kelimeleri şarkılara, Schütz’ün kayıp müziği Mitterer’in elektronik seslerine dönüşüyor. Bununla da kalmayıp, Jourdain ile Mitterer protagonistleri ve diğer rolleri belirli sanatçılarla ve seslerle sabitlemeyip, korodaki herkesin her rolü seslendirmesi, kah herkesin tek bir protagonist olup kah farklı protagonistlere bölünmeleri -ve bazen de sahne üzerinde bizzat bazı çalgıları icra etmeleri- yoluyla dönüşüm fikrini bir çok farklı açıdan yapıtın merkezine yerleştirmişler. Bory de, ilk defa 1617'de Fransa’da Tommaso Francini tarafından kullanılan döner sahneye yaptığı zarif bir göndermeyle, zeminde, aynı yere yatırılmış bir okçuluk levhası gibi, eş merkezli, her biri iki yönde ve farklı hızlarda dönebilen halkalardan oluşan dairesel bir zemin yoluyla aynı fikri sahnelemesinin ana öğesi haline getirmiş.

Bu tür bir döner sahne kullanımının getirdiği döngüsellik ve hareket, kendi doğallığında Apollon ile Dafni ilişkisindeki kovalamaca ve mesafeyi yaşanır kıldığı gibi, sahneler arasındaki geçişlerin de akıcı olmasını sağlamış. Dönüşümün doruk noktasını ise, yapıtın sonunda yeşil renkli plastikten büyük bir kumaşın bir kadın sanatçının elinde ve bedeninde dönerek ve yükselerek defne ağacına dönüşmesi oluşturuyor. 

Dönüşüm fikrinin yanı sıra; değil mi ki Apollon’un gözünü kör edercesine aşık olmasına neden olurken Dafni’de aşk duygusunu yok eden, Apollon’un okçuluk kabiliyetiyle alay ettiği Eros’un bu özelliklerle hazırladığı ve ikisinin de kalplerine sapladığı oklardır, Bory’nin sahnelemesinin merkez imgelerinden bir diğeri de ok’tur.Hem metaforik anlamda bazı sahnelerde 12 kişilik koro yerdeki okçuluk levhasında sanki saplanmış oklar gibi dururlar, hareket ederler, hem de ilerleyen bir sahnede Apollo'nun tacını oluşturmak için sofitadan aşağıya mekanik bir düzende ve keskinlikte çelik oklar fırlatılır.

Bory hem döner sahne hem de ok yoluyla hikayenin özüne dair çok yalın ve etkili bir imgesel soyutlama ortaya seriyor. Bir hareketli enstalasyon olarak da yorumlanabilecek bu soyut sahneleme belki hikayeye sembolik ya da çağdaş bir yorum getirmiyor, ama oldukça şiirsel olduğu kesin.

[Bu yazının tamamı tıklanarak okunabilir]

kartpostal arşivi 000

 

seyahat kağıtları: 01-10 haziran 2019, paris & amsterdam

 

seyahat kağıtları: 26 ocak -1 şubat 2019, amsterdam & paris

 

seyahat kağıtları: 11-15 ekim 2018, paris

 

renaud garcia-fons bu hafta istanbuldaydı

2000'lerin başında ben paris'li dostum burcu'nun konuğuyken haziran-temmuz aylarında parc floral parkında caz festivali düzenlenirdi, hala devam ediyor mu bilmiyorum. haftasonları, sadece parka giriş biletiyle, ki çok cüzi bir miktardı, göletin kenarına kurulu sahnede birbirinden kaliteli, dünyaca ünlü cazcıları dinlemiştik. hemen sahne önündeki sandalyeli seyirci kısmına oturmak için erken saatte gelip kuyruğa girmeye üşendiğimizden, göletin etrafındaki çimenlere yayılıp, bir taraftan müziğin keyfine varırken bir yandan da evde baget ekmek içine hazırladığımız sandviçlerimizi, bakkaldan aldığımız kırmızı şarap eşliğinde mideye indirmiştik.

işte böyle bir haziran haftasonunda dinledik ilk defa renaud garcia-fons’u. garcia-fons, esas grup öncesinde, solo olarak kontrabasıyla yaptığı doğaçlamalarla gönlüme girdi.
ertesi gün fnac’ta albümlerini ararken akerdoencu jean-louis matinier ile hazırladıkları “fuera” geçti elime; bir kere daha gönlümü fethetti. burcu'daki kalışım sırasında bıkmadan dinlediğimiz albümlerden biriydi.

doğruya doğru, garcia-fons’un “kalabalık” albümlerinden (“navigator”, “oriental bass”) hala pek haz etmiyorum. hem müzisyen kalabalığı, hem bir sürü farklı müzik tarzının füzyonu, hem de melodilerin fazlalığı anlamında bu albümler üstüme üstüme geliyor.
garcia-fons’un küçük gruplarla ve özellikle solo olan albümleri ise, tadlarından yenmiyor. örneğin kiko ruiz ve negrito trasante ile birlikte oluşturduğu üçlünün “arcoluz” albümü bir içim su. solo “légendes” ise dönüp dönüp tekrar dinlediğim, benim için bach’ın viyolonsel süitleri ayarında, hiç eksimeyecek bir kayıt.
garcia-fons’un derya türkan’ın “minstrel’s era” albümüne kattığı değer ise herhalde hiç bir şeyle ölçülmez. bu arada, derya türkan’ın garcia-fons ve uğur ışık’la çıkardığı bu albüm, müzikal açıdan ülkemizde yayınlanan en kaliteli çalışmalardan biri kanımca.

renaud garcia-fons bu hafta istanbul’daydı. önce salı günü crr’de “free jazz flamenco” adlı bir konserde piyanist dorantes ve kaval ustası theodosil spassov'a eşlik etti. ve ardından, dün akşam garajistanbul’da solo kontrabasıyla sahnedeydi.

salı günki konser için crr kitapçığında yukarıdaki isimler yazıyordu; isimlerin her birinin kalitesi dışında çalgı olarak piyano, kontrabas ve kaval ilginç bir üçlü oluşturacak gibiydi. ancak, konser salonunda dağıtılan broşüre dansçı olarak joaquin grilo eklenmişti. haydi bakalım, proje daha da ilginçleşti demeye kalmadan sahnede bir de ne görelim bir vurmalı çalgı seti. bitmedi, konser başladı, ilk flamenko bir kadın dansçı tarafından yapıldı, vokalde de ispanyol gırtlaklı bir şarkıcı vardı.
üç sanatçıyla başlayan konser maceramız, ikisi dansçı yedi sanatçıyla noktalanmış oldu. şarkıcının, kadın dansçının ve vurmalıçalgıcının isimlerini öğrenemedik, ama konser muhteşemdi.
flamenkodan küba ezgilerine, balkanlardan keltlere, kontrabas ve kavalın sololarından, projenin başlığındaki "free" ibaresinin hakkını sonuna kadar veren sınırları zorlayan flamenko koreografisine unutulmaz bir akşamdı.
ben keşif dolu, bilinmeyen sularda dolaşacak ama sakin ve atmosferik bir üçlü konseri beklerken, yine ilginç ve kategori dışı ama dinamik, ateşli ve dinamik bir konserle keyiflenmiş oldum.

garcia-fons dün akşam garajistanbul'daki solo performansında ise sadece yeni çıkan son albümünden parçalar çaldı.
aralarda yaptığı samimi açıklamalarıyla bizlere arjantin’den, fransa kıyılarına, endülüs’ten compostela’ya, iran’a, afrika’ya ve irlanda’ya yaptığı duygusal ve müzikal yolculuğun rotasını takip ettirdi.
iki bisten ilki rock tarzından ikincisi ise, kendi sunuşuyla, bizleri güzel rüyalar görmeye davet eden bir ninniydi.
garcia-fons "bayanlar baylar, iyi akşamlar" diyerek başladı, arada türkçe teşekkür etti, daha fazla türkçe öğrenme sözü verdi ve ikinci bis öncesinde, çok sevdiği esprisini yaparak bizlere veda etti.

arayı açmaması dileğimle...

paris'ten bildiriyor 05: miskin ogledensonra

kedi: schascha
muzik: "le temps qu'il faut", jean-philippe viret - edouard ferlet - fabrice moreau
mekan: 9 rue mandar