28 mart 1997, cuma 20:30

 

21 şubat 1991, perşembe 21:15

 

15 KASIM

1956 elvis presley'in ilk oyunculuk deneyimini yaşadığı love me tender filmi gösterime girmiş

1978 harold pinter'in aldatma oyununun dünya prömiyeri londra'da gerçekleşti

1985 anton çehov'un martı oyununu ilk defa seyrettim; taksim sahnesi'nde sahnelenen istanbul devlet tiyatrosu yapımının yönetmeni yücel erten'di, başrollerde zuhal olcay, gönen bozbey, nihat ileri ve haluk kurtoğlu oynuyorlardı

2008 pina bausch'un düzenlediği festivalde bu akşam schauspielhaus'ta aurelien bory & phil soltanoff'un plus ou moins l'infini adlı muhteşem yapıtını, ardından sidi larbi cherkaoui'nin apocrifu'sunu ikinci kere tanzhaus nrw'de seyrettim

2013 bu ve ertesi akşam aynı günde matine-suare sahnelenen pina bausch'un hindistan esinli iki yapıtı bamboo blues'u ve sweet mambo'yu seyrettim; ikisini 3. ve 4. seyredişimdi

01 KASIM

1512 michelangelo'nun sistine şapeli'ndeki tavan freskleri açılmış

1604 william shakespeare'in othello oyununun dünya prömiyeri londra'da gerçekleştirilmiş

1611 william shakespeare'in fırtına oyununun dünya prömiyeri londra'da gerçekleştirilmiş

1756 giacomo casanova sabahın erken saatlerinde venedik'teki dükler sarayı'nın odalarından kaçmayı başarmış

1972 ilk gay temalı tv filmi that certain summer televizyonda yayınlandı; lamont johnson'ın yönettiği filmde hal holbrook ve martin sheen başrollerdeydi, film emmy ödülü aldı

1991 sezen aksu ile uğur yücel'in şovunu ailecek bostancı gösteri merkezi'nde seyrettik

1999 ferhan şensoy'un yönettiği zuhal olcay, haluk bilginer, melek baykal ve güven kıraç'ın oynadıkları steven berkoff'un yazdığı, oyun atölyesi yapımı dolu düşün boş konuş oyununu ortaköy afife jale sahnesi'nde seyrettim

09 AĞUSTOS

1173 pisa katedrali'nin çan kulesinin inşasına başlanmış; bitirilmesi iki yüzyıl sürmüş

1930 betty boop karakteri ilk defa bir çizgi filmde görünmüş

1942 mahatma gandhi ingiliz kuvvetleri tarafından tutuklanmış

1945  nagasaki'ye atom bombası atılmış

1989 istanbul şehir tiyatroları'nın sahneye koyduğu evita müzikali'ni, evita rolünü sırasıyla deniz türkali, zuhal olcay ve arsen gürzap'ın oynadığı bu, 12 ve 16 ağustos akşamlarında seyrettim, che guevara'yı ilk akşamda neco, diğer ikisinde cihan ünal canlandırıyordu 

22 TEMMUZ

1295 bir venedik filosu konstantinopel'in galata mahallesinde genovalıların evlerini bombardımana tutmuş

1919 manuel de falla'nın müziğini bestelediği el sombrero de tres picos (üç köşeli şapka) balesi ballets russes tarafından londra'da sahnelenmiş; sahne tasarımı, sahne perdesi ve kostümler pablo picasso'ya aitmiş 

1954 laos fransa'dan ayrılarak özgürlüğünü ilan etmiş

1990 katia ricciarelli'yi ilk defa canlı olarak konserde dinledim, aya iri kilisesi'nde

2005 istanbul harbiye açıkhava tiyatrosu'nda bülent ortaçgil & zuhal olcay konserine gittim

2010 başta biletleri çok pahalı diye almadığım, sonra biletleri tükendiği için alamadığım, son gün ek bilet satışıyla önden bilet aldığım renée fleming konserine aya irini müzesi'nde gittim; fleming'e sasha goetzel şefliğindeki istanbul borusan filarmoni orkestrası eşlik ediyordu, kaçırılmayacak bir konserdi, fleming programdaki arya sayısı kadar aryayı bis parçası olarak seslendirdi 

03 TEMMUZ

1987 ilk defa gidon kremer'in konserine gittim; istanbul festivali tarafında geçici olarak konser mekanına dönüştürülen istanbul spor ve sergi sarayı'nda, orpheus oda orkestrası eşliğinde çaldı

1990 bu ve ertesi akşam ilk defa prestijli oda orkestrası topluluğu academy of st.martin-in-the-fields'in konserine gittim; iona brown'un şefliğinde konser aya irini müzesi'ndeydi

2001 istanbul aya irini müzesi'nde jan garbarek'in hillard ensemble ile verdiği konsere gittim; konserin ilk parçası çok etkileyiciydi: garbarek ve hillard ensemble'ın üyeleri aya irini'nin içinde dolaşarak icra etmeye başladılar ve sonunda hepsi sahnede bir araya geldi

2003 istanbul harbiye açıkhava tiyatrosu'nda fazıl say'ın metin altıok oratoryosu'nun dünya prömiyerine gittim; devlet çoksesli korosu'nu ibrahim yazıcı yönetiyordu, zuhal olcay ve burcu uyar solist idiler

2014 istanbul cemal reşit rey konser salonu'nda leszek możdżer'in konserine gittim

2015 berlin'de haus der berliner festspiele'de the forced entertainment'ın table top shakespeare serisinden henry VI part 3 ve cymbeline'i seyrettim; ilerleyen günlerde bu seriden dört oyun daha seyredeceğim

2019 maguy marin'in efsanevi yapıtı may b'yi ilk defa seyrettim; stuttgart'ta colours dans festivali'nde

12 ŞUBAT

1914 cecil b. de mille ile oscar apfel'in yönettikleri, hollywood'da çekilen ilk uzun metrajlı film the squaw man gösterime girmiş

1924 george gershwin'in rhapsody in blue adlı yapıtının dünya prömiyeri new york'ta aeolian hall'de gerçekleştirilmiş

1990 zuhal olcay'ı ilk defa konserde dinledim; bir yıl önce piyasa çıkan ilk albümü, sözleri mehmet teoman'a ve zuhal olcay'a, müzikleri ve düzenlemeleri vedat sakman'a ait şarkılardan oluşan küçük bir öykü bu albümünden şarkılar seslendirdi, konser ses tiyatrosu'ndaydı

2005 christo ile jeanne-claude new york'taki central park'ta the gates adlı yerleştirmeyi açtılar

lezzetsiz bir ziyafet

"şölen" bir tiyatro stüdyosu yapımı; bu sezon oynamaya başladı ancak ayda bir, en fazla iki kere sahneleniyor. hangi nedenle olursa olsun bu kadar ender oynanan bir oyunun oyuncuları yeterince iyi olabilirler mi? bir seyirci olarak konuşuyorum: olamazlar! olamıyorlar da! hele, zuhal olcay gibi türkiye'nin en iyi oyuncularından biri bile!

zuhal olcay'ı ilk defa, izmir devlet tiyatrosu'ndan istanbul'a transfer olduğu sene, akm oda tiyatrosu'nda "söz veriyorum" adlı oyunda izlemiştim, rus oyunuydu, üç kişilik bir aşk hikayesiydi, partnerlerinden biri alev sezer'di; kimbilir kaç sene oldu, bazı sahneleri hala aklımda.
ilk, televizyonda "parmak damgası" ile dikkatimi çekmişti sanırım zuhal olcay. daha sonraları tabii, hiç kimselerin unutamadığı "gecenin öteki yüzü"nde oynamıştı. müthiş duyarlı, edebiyatın tadını görüntü sanatına büyük başarıyla aktaran, olağanüstü bir yönetmenin, okan uysaler'in dizileriydi bunlar.
zuhal olcay'ı devlet tiyatroları'nda yücel erten rejisi ile martı'da, şehir tiyatroları'nda ünlü "evita" müzikalinde izledikten sonra arkadaşları ile kurduğu özel tiyatro topluluğu tiyatro stüdyosu'nun sahnelediği hiç bir oyunu kaçırmadım. taa ki yolları ayrılana kadar; önce ahmet levendoğlu ile sonra haluk bilginer ile.
şimdi zuhal olcay yıllar sonra tekrar, isim hakkı ahmet levendoğlu'nda kalmış olan tiyatro stüdyosu bünyesinde ingiliz kadın yazar moira buffi'nin "şölen"inde oynuyor. yönetmen ahmet levendoğlu.

geçtiğimiz hafta çarşamba akşamı, dostlarım ve ben heyecan ve beklenti ile akatlar kültür merkezi'nin yolunu tuttuk; heyecanlıydık çünkü hepimiz zuhal olcay hayranıyızdır.
maalesef heyecanımız kursağımızda kaldı; donuk, tutuk bir zuhal olcay vardı sahnede. doğrusu üzüldük. bildiğimiz, takip ettiğimiz, takdir ettiğimiz zuhal olcay değildi sahnedeki.

zuhal olcay'ın performası bir yana, oyunun da öyle çok zeki bir kurgusu ve isabetli yergileri olduğunu düşünmüyorum; hatta biraz zorlama, hele de sınıf farkları ingiltere kadar keskin olmayan ülkemiz için anlamsız ve keyfe keder bir olay örgüsüne sahip gibi geldi bize. [örneğin; yasmine reza'nın bu yıl devlet tiyatrolarında sahnelenen, benzer anlamda, farklı katmanlardan iki aileyi karşı karşıya getirerek çarpıştırdığı/tartıştırdığı oyunu fransa'da geçmesine rağmen, hem metnin evrensel tespitleri hem de oyuncularının başarısı sayesinde keyifli bir seyirliğe dönüşüyor.] dolayısıyla gerek zuhal olcay'ın gerekse (ayça bingöl ve gökçer genç'i dışında tutarak) diğer oyuncuların performanslarının düşüklüğünü hem oyunun sıklıkla sahnelenmemesine, ama daha çok, oyun metninin yeterince pırıltılı ve zeki olmamasına yormayı tercih ederim. ahmet levendoğlu'nun rejisinin de öyle çok başarılı olduğunu söyleyemeyeceğim.

"şölen"in tek yaratıcı tarafı behlüldane tor imzalı sahne tasarımı; arkadaki ışıltılı perdeleri saymazsak sadece yuvarlak bir şölen masasından oluşan sahne tasarımı ancak bu kadar işlevsel, yaratıcı ve hoş yapılabilirdi. hele de akatlar kültür merkezi'nin yarım daire planlı anfi tiyatrosuna tor'un dönen masası çok yakışıyor; sanki bu salon düşünülerek tasarlanmış gibi.

"aşkın en mavi zamanı"

(fotoğraf: muammer yanmaz, "40 ayna" projesinden)

zuhal olcay'ın yeni albümü çıktı: "aşk'ın halleri"

bende hatıraları derindir zuhal olcay'ın.
"hayat-boyu-dostum" burcu ile üniversitenin ilk yılında akvaryum'da ilk sohbetimizin bahanesi zuhal olcay'ın o günlerde yeni çıkmış olan ilk albümüydü: "küçük bir öykü bu..."
yıllar sonra, kadim dostlarımdan bir başkası kayahan abi ile sıkıntılı yarışma zamanlarımızda beraber çizim yaparken pek bir eşlik etmişizdir kendisine; detone seslerimizle, bağıra çağıra, döndürüp durarak aynı şarkıları, özellikle de "güller ve dudaklar"ı.
bütün bunlardan yıllar önce, sanırım 1985'te, akm'nin oda tiyatrosu'nda alev sezer ve engin şenkan ile oynadığı, kırık bir üçlü aşk hikayesi anlatan rus oyunu "söz veriyorum"da hatılıyorum onu; nasıl unuturum! zuhal olcay'ı ilk o zaman seyretmiş ve müthiş etkilenmiştim.
televizyon dizisi, halikarnas balıkçısı'ndan uyarlanan "parmak damgası" bundan önce miydi, sonra mıydı hatırlamıyorum. ama yine okan uysaler'in muhteşem bir duyarlılıkla bu sefer firuzan'dan uyarladığı "gecenin öteki yüzü"yle hayranları arasına girmiştim onun, hiç çıkmamacasına!

“kimbilir ne kaldı
benden sana şimdi
belki sen de hala
yaşıyorsun beni
benden uzaklarda bana benden yakın

yok, yok hiç faydası yok anıların
alışmışken yokluğuna
unutmuşken o günleri

yırttım gitti resimleri”

"aşk'ın halleri"nde üçüncü defa bülent ortaçgil ile çalışmış zuhal olcay.
enfes bir gürol ağırbaş parçasıyla açılıyor albüm. bülent ortaçgil, baki duyarlar, 1986 yılından ercüment ortaçgil şarkıları ve ezginin günlüğü'nden nadir göktürk ve hüsnü arkan'ın katkılarıyla devam ediyor. bir şarkının sözü de zuhal olcay'a ait.

albümün adı "başucu şarkıları 3" değil ama kesinlikle başucu albümlerimden biri haline gelecek zamanla. yalnız, neden bu kadar kısa!