2025 - 2026 müzik sezonu

.mahler 8. senfoni: jacquelyn wagner - golda schultz - jasmin delfs - beth taylor - fleur barron - benjamin bruns - gihoon kim - le bu - rundfunkchor berlin - bachchor salzburg - boys of the berlin state and cathedral choir - kirill petrenko - berliner philharmoniker ***** (17ock, philharmonie - berlin)

.ansis bētiņš & artūrs čukurs ***** (11nsn, hara) 

.aci, galatea e polifemo: bruno de sa – elizabeth deshong – nicolas brooymans – philippe jaroussky – orchestra ka scintilla ***** (20mrt, zürih operası - zürih)

.klanghaus: last haus on earth ***** (30mrt 21:30, paribuart)

.lars danielsson & liberetto ***** (11mrt, paribuart)

.100 years of mikis theodorakis “zorba the greek”: thanos matzilis – evi mazi – andreas katsigiannis – estoudiantina neas ionias ***** (03nsn, zorlu psm büyük s.) 

.nicolas bringuier – lionel bringuier – istanbul devlet senfoni orkestrası ***** (13şbt, akm büyük s.)

.pekinel uluslararası masterclass konseri: naz irem türkmen - arseniy gusev – alpay jan inkılap – eda seviniş – liang dai (A Bu) – umut sağlam – elvin hoxha ganiyev – taissia lavrova – can saraç – markus becker – veriko tchumburidze – jamal aliyev – güher & süher pekinel ***** (12eyl, akm tiyatro s.)

.kayhan kalhor & erdal erzincan ***** (08ara, bostancı gösteri merkezi)

.sezon açılış konseri: nikolai lugansky – antonio pirolli – istanbul devlet senfoni orkestrası ****.5 (10ekm, akm büyük s.)

.sezon açılış konseri: ilya maximov – carlo tenan – borusan istanbul filarmoni orkestrası ****.5 (09ekm, lütfi kırdar k.m.)

.sezon açılış konseri: pablo ferrandez – aziz shokhakimov – tekfen filarmoni orkestrası ****.5 (04ksm, işsanat)

.deniz uzun – sascha goetzel – istanbul devlet senfoni orkestrası ****.5 (28ksm, akm büyük s.) 

.cumhuriyet’in tangosu: ezgi köker – tevfik rodos – toros can – ortaç aydınoğlu – rüstem mustafa – hakan şensoy – milli reasürans oda orkestrası ****.5 (31ekm, akm büyük s.)

.barbara hannigan – borusan istanbul filarmoni orkestrası ****.5 (11ara, lütfi kırdar k.m.) 

.lucas debargue – kremerata baltica ****.5 (19şbt, işsanat)

.daishin kashimoto – andreas ottensamer – istanbul devlet senfoni orkestrası ****.5 (19ara, akm büyük s.)

.beethoven 9. senfoni: enkeleda kamani – deniz uzun – ilker arcayürek – li huanghong – transilvanya devlet filarmoni korosu – cornel groza – carlo tenan – borusan istanbul filarmoni orkestrası **** (14mys, lütfi kırdar k.m.)

.sdarko brlek – alfonso scarano - istanbul devlet senfoni orkestrası **** (10nsn, akm büyük s.)

.jan lisiecki – carlo tenan – borusan istanbul filarmoni orkestrası **** (15ock, lütfi kırdar k.m.) 

.konstantinos argiros **** (09tem, açıkhava tiyatrosu)

.deniz yakın – denzisu polat – ari rasilainen – istanbul devlet senfoni orkestrası **** (23ock, akm büyük s.)

.david cohen – nicolo umberto foron – istanbul devlet senfoni orkestrası **** (06mrt, akm büyük s.)

.arseniya sibilyova – nazlı erdoğan – tatyana boyarina – andrey pisarev **** (23nsn, deniz müzesi)

.claire levacher – orchestra sinfonica siciliana **** (29mys, teatro politeama garibaldi - palermo)

.anne-sophie bertrand – alessandro cedrone – istanbul devlet senfoni orkestrası ***.5 (27şbt, akm büyük s.)

.timothy ridout – raoul grüneis - istanbul devlet senfoni orkestrası ***.5 (16ock, akm büyük s.)

.maria bayankina – gamid abdulov – vladislav kupriyanov – jamal aliyev – devlet çoksesli çocuk korosu – trt istanbul çocuk korosu – cami’i can deliorman – cumhurbaşkanlığı senfoni orkestrası ***.5 (28ara, akm büyük s.)

.diana krall – sebastian steinberg – matt chamberlain ***.5 (01ksm, volkswagen arena)

.zarina altynbayeva – hasan niyazi tura – istanbul devlet senfoni orkestrası ***.5 (03ekm, akm büyük s.)

.robert lakatos – alfonso scarano - istanbul devlet senfoni orkestrası ***.5 (05ara, akm büyük s.)

.evelyne berezovsky – ryan macadams – istanbul devlet senfoni orkestrası ***.5 (27mrt, akm büyük s.)

.alena baeva – gilbert varga – istanbul devlet senfoni orkestrası ***.5 (17nsn, akm büyük s.)

.françois-frederic guy – carlo tenan – borusan istanbul filarmoni orkestrası *** (26şbt, lütfi kırdar k.m.) 

.murat karahan – alessandra di giorgio – tamara radjenovic – pietro mazzetti – limak filarmoni orkestrası **.5 (06ksm, volkswagen arena)

.gilles apap – camerata zürich **.5 (02nsn, işsanat)

.anthony gabriele - istanbul film orkestrası: national geographic – symphony for our world **.5 (04nsn, volkswagen arena)

.le div4s – hasan niyazi tura – istanbul devlet senfoni orkestrası **.5 (26ara, akm büyük s.)

festivaller

v. uluslararası istanbul oda müziği festivali (5 - 18 eylül)

.saxback ensemble ****.5 (05eyl, süreyya operası)

.stockholm syndrome ensemble & jay gilligan ****.5 (14eyl, süreyya operası)

.andrey baranov – veriko tchumburidze – nora schwarzberg – orhan çelebi – nil kocamangil – gary hoffman **** (11eyl, süreyya operası)

35. akbank caz festivali (27 eylül – 12 ekim)

.joel lyssarides & georgios prokopiou ****.5 (01ekm, arter)

.rymden (bugge wesseltoft, dan berglund, magnus öström) ****.5 (08ekm, zorlu psm küçük s.)

.bohren und der club of gore **** (11ekm, borusan müzikevi)

17. venedik caz festivali (31 mayıs - 02 ağustos)

.bugge wesseltoft – solo ***** (06hzr, la fenice operası konser salonu - venedik)

54. istanbul müzik festivali (11 - 25 haziran)

.kian soltani – petr popelka – viyana senfoni orkestrası ***** (24hzr, akm büyük s.)

.behzod abduraimov – aziz shokhakimov – tekfen filarmoni orkestrası ****.5 (11hzr, akm büyük s.)

.bruce liu – petr popelka – viyana senfoni orkestrası **** (23hzr, akm büyük s.)

.iestyn davies – noah bendix-balgley – hande küden – diyang mei – knut weber **** (14hzr, süreyya operası)

37. musikfest bremen (14 ağustos - 04 eylül)

.brahms’ requiem: iveta simonyan – matthias winckhler – teodor currentzis – utopia orchestra & choir ***** (24ağs, st.petri katedrali - bremen)

bu akşam berlin philharmonie'de: mahler achte symphonie

 

27 EYLÜL

fotoğraf: mustafa emre gügen

1822 jean-françois champollion, rosetta taşı'nı kullanarak mısır hiyerogliflerini çözmüş

1905 fizik dergisi annalen der physik, albert einstein'ın, içinde E=mc² denklemini de ortaya koyduğu bir cismin eylemsizliği enerji içeriğine bağlı mıdır? başlıklı makalesini yayımlamış

1973 barbra streisand the way we were adlı şarkısının bulunduğu single'ı yayınladı

2012 berliner philharmoniker'i ilk defa istanbul'da canlı dinledim; sütlüce haliç kongre merkezi'ndeki konseri sir simon rattle yönetiyordu, solistler efe ile fora baltacıgil kardeşlerdi

2015 milano'nun en güzel tiyatro mekanlarından biri olan teatro franco parenti'de matinede fabio cherstich'in yönettiği brecht oyunu terrore e miseria del terzo reich'ı seyrettim

2015 aynı akşam daniel harding yönetimindeki la scala filarmoni orkestrası'nı teatro alla scala'daki konserde mahler'in 5. senfoni'sini icra ederken dinledim

2022 paris'te la villette'ın içindeki espace chapeau'da l'ecole de sable yapımı, afrikalı genç dansçların rol aldıkları pina bausch'un le sacre du printemps adlı işini emre ve burcu ile seyrettik, öncesinde malou airaudo ile germain acogny'nin ortaklaşa sahneleyip dans ettikleri common ground[s] adlı işi seyrettik. gösteriden sonra emre ile la villette'in karşısındaki bir et lokantasına yemeğe gittik, bir zaman geçtikten sonra malou airaudo, yanında brigitte lefevbre ve arkadaşlarıyla kapıdan içeri girdi; dayanamadım gittim, tebrik ettim, çok ender yaptığım bir şey yaptım birlikte fotoğraf çektirdim

01 MAYIS

emre çağatay'ın 1977'deki bayram için tasarladığı disk afişi

1786 wolfgang amadeus mozart'ın figaro'nun düğünü operasının dünya prömiyeri bizzat bestecinin yönetiminde viyana'da gerçekleştirilmiş

1840 dünyanın ilk yapışkan posta pulu, penny black, büyük britanya tarafından basılmış

1851 dünyanın ilk umumi sifonlu tuvaletleri, maymun dolapları, george jennings tarafından londra hyde park'ta açılan büyük serginin bir parçası olarak bir kuruşa kullanıma açılmış

1852 1961'de tamamlanacak olan, jacob ve wilhelm grimm'in almanca sözlüğü deutsches wörterbuch'un ilk bölümü yayınlanmış

1869 folies bergère paris'te açılmış

1884 şikago'nun ilk gökdeleninin inşasına başlanmış, gökdelen 10 katlı imiş

1886 a.b.d.'de günlük 8 saatli çalışma için grev başlamış

1889 2. uluslararası kongre, 1886'da chicago'daki protestoları kutlamak için 1 mayıs 1890'da 1. uluslararası işçi günü'nün kutlanması çağrısında bulunmuş

1931 empire state binası new york'ta açılmış

1941 orson welles'in citizen kane filmi new york'ta palace theatre'a gösterime girmiş 

2001 berliner philharmoniker orkestrası, geleneksel olarak 1 mayıs'larda avrupa'nın bir şehrinde, oranın saatiyle 12:00'de başladığı konser dizisi europakonzert'i istanbul'da aya irini kilisesi'nde gerçekleştirdi

2015 sidi larbi cherkaoui'nin shantala shivalingappa ile birlikte sahneledikleri play adlı gösteriyi istanbul cemal reşit rey konser salonu'nda üst üste iki akşam seyrettim; gündüz ayşe draz ile birlikte cherkaoui ile crr'nin kulisinde bir saat süren bir söyleşi yaptık

dünyanın sahneleri evimizde!

korona virüsü nedeniyle bizlerin -şimdilik- nisan başına, çoğu avrupa ülkesinin ve a.b.d.'nin nisan ortasına ve sonuna kadar, kuzey yarımküredeki diğer bir çok ülkenin ise yine önümüzdeki en az bir-iki ay boyunca evlerde oturacağı bir dönemde, normal zamanda web siteleri üzerinden canlı konserlerini, operalarını, dans gösterilerini ve arşivlerini -çoğunlukla- ücret karşılığı yayınlayan kurumlar ve platformlar dünden beridir arka arkaya açıkladıkları üzere müthiş bir kültür-sanat projesine imza atıyorlar.

konser
dünyanın en iyi üç orkestrasından biri olan berlin filarmoni'nin sayısız konser kaydının bulunduğu platform 30 gün boyunca ücretsiz!
link için tıklayın.

dünyanın en iyi üç orkestrasından bir diğeri olan kraliyet concertgebouw orkestrası da arşivini ücretsiz açmış durumda. link için tıklayın.
bu arşivin zenginleştirilmiş bir tarafı da var: bazı kayıtları o kayıttaki orkestra şefinin veya solistin yorumlarıyla birlikte izleyebiliyorsunuz. inanılmaz bir şey! ayrıca yapıtlar hakkında detaylı makaleler, küçük belgeseller, eğer konseri yorumla izlemek istemiyorsanız orkestra şefi veya solist ile yapılmış söyleşiler var.
ben bu arşivden ilk olarak, en sevdiğim şeflerden herbert blomstedt'in yorumlarıyla brahms'ın 3. senfonisini izledim. rachmaninof'un 3. piyano konçertosunu solist alexander gavrylyuk'un yorumlarıyla izlemek için de sabırsızlanıyorum :)

opera
belki de dünyanın bir numaralı opera kurumu met (metropolitan operası) her sezon met hd-live programıyla o sezon sahnelenen yapımlarını, canlı olarak sinemalara göstererek, new york'ta yaşamayan opera severlerin ayağına getiriyor. 19 nisan'a kadar kapalı olacak opera kurumu bu sefer de; 16 mart pazartesi akşamında başlayarak, her akşam eski bir yapımının kaydını web'den ücretsiz yayınlayacak, yayınlanan yapım 20 saat boyunca izlenebilir olacak.
met'in programının ilk haftasına buradan ulaşılabilir. açıklanan prodüksiyonlar genel olarak konvansiyonel, yönetmenler de genellikle klasik sahnelemeleriyle ünlenen kişiler. sahnelemeler konvansiyonel olsa da kadrolar olağanüstü: anna netrebko, elīna garanča, roberto alagna, diana damrau, juan diego flórez, natalie dessay, renée fleming, ramón vargas ve iki ayrı yapımda izlenebilecek, erken yaşta aramızdan ayrılan benzersiz bas dmitri hvorostovsky.
hepsini izlemeye çalışacağım, ama şimdiden kaçırmamak için gözüme kestirdiğim bir yapım var: mizansen tercihlerini çok sevdiğim robert carsen'in sahnelediği, efsanevi rus şef valery gergiev'in yönettiği çaykovski'nin "eugene onegin" operası. başrollerde yıllar önce aya irini'de bizleri kendisine hayran bırakmış olan renée fleming, ramón vargas ve yine şehrimizde bir kaç kez canlı dinlenme şansına erdiğimiz dmitri hvorostovsky. yayın tarihi: 22 mart.

dünyanın önde gelen opera kurumlarından viyana devlet operası ise 15 mart pazar gününden itibaren her akşam bir yapımının eski kaydını ücretsiz yayınlayacak ve her yayın 24 saat boyunca izlenebilecek.
2 nisan'a kadarki programa buradan ulaşabilirsiniz, yayınlara ise bu linkten.
viyana devlet operası'nın video programı, met gibi yine sahneleme/mizansen olarak konvansiyonel diyebileceğimiz yapımlardan oluşuyor. aralarında beni şimdiden en çok heyecanlandıran ve meraklandıran; "tosca" operasının aynı prodüksiyonunu üç ayrı akşamda üç farklı şancı kadrosuyla izlemek olacak.

dünyanın başka bir prestijli opera kurumu münih devlet operası da 19 nisan'a kadar eski yapımlarından bazılarını web sitesinde ücretsiz yayınlayacak. hemen de başlamışlar, hem de iki heyecan verici yapımla. bunlardan ilki: oliver py imzalı, jonas kaufmann'lı "il trovatore". ikinci ise; "judith" başlıklı, henüz geçtiğimiz şubat'ta sahnelenen bela bartok akşamı.
"judith" bartok'un bir orkestra eserinden ve "mavi sakal'ın şatosu" operasından oluşuyor. sahneye koyan katie mitchell, orkestra şefi oksana lyniv. bartok'un mavi sakal masalını kadın protagonistin bakış açısıyla anlattığı operanın bütünüyle kadın sanatçıların elinden çıkması ne kadar incelikli bir yaklaşım.
şubat başında bu operanın başka bir kadın sanatçının, pina bausch'un elinden çıkma, 43 yıllık bir versiyonunu seyretmiştim. bakalım katie mitchell 2020'de neler yapmış :)

dans
ve çağdaş dans severler için nisan sonuna kadar yayınlarını ücretsiz hale getirmiş bir platform var: ontheboards.tv
listesindeki dans yapımlarına şöyle bir göz attım, tanımadığım bir çok isim var, dolayısıyla keşiflere gebe günler bekliyor beni. bence sizleri de :)
listede tanıdığım az sayıdaki koreograftan önereceklerim ise: crystal pite'ın "dark matters"ı ve christian rizzo'nun "b.c, janvier 1545, fontainebleau"sü.


ücretsiz erişim açan diğer siteler için:
dünyanın sahneleri evimizde! - 2
dünyanın sahneleri evimizde! - 3

kaçırmayalım, evde oturalım.
#stageathome

klasik müzik konserlerinde alkış sorunu

şehrimizdeki klasik müzik konserlerinde bölüm aralarında alkışlanıyor diye kızıyoruz, sinirleniyoruz, konser sırasında tıktık'lıyoruz ve sonra, hiç birimiz sosyolog olmamamıza rağmen, içinde yaşadığımız topluma dair haddimizi aşan sosyolojik genellemeler yaparak kendimizi ve etrafımızı kirletiyoruz ya, işte buna dair bir çift sözüm var:

klasik müzik yapıtlarında; ya bölüm aralarında, ya yapıtın güçlü bir şekilde yükselip ardından sessizleştiği bir anda, ya da biter bitmez alkışlanıyor olması benim için de büyük bir sorun; bu durumdan çok ama çok rahatsız oluyorum. ama şu da bir gerçek ki, bu sorun sadece ülkemiz seyircisiyle sınırlı değil. "zamanın ruhu" denen olgu, her alanda olduğu gibi bu konuda da karşımıza çıkıyor, hem de hiç ummadığımız coğrafyalarda.

yıllar önce, berlin filarmoni'nin geleneksel olarak her 1 mayıs'ta avrupa'nın bir kentinde verdiği avrupa konseri dizisinin atina ayağında akropolis'in eteğindeki odeon açık hava tiyatrosunda, simon rattle yönetiminde ve daniel barenboim solistliğinde brahms'ın 1 numaralı piyano konçertosu'nu çalarken, müthiş bir şekilde biten birinci bölüm ardından alkış kopmuştu.

bunun en son örneğine, 31 aralık 2019 akşamı berlin filarmoni'nin yeni yıl konserini seyretmiş olanlar tanıklık etmiş olmalılar. bernstein'in ünlü ve çok tanınmış "batı yakasının hikayesi - senfonik dansları" çalınırken, bölüm arasında bile değil, müziğin kreşendoyla bittiği bir anın hemen sonrasında salonda öyle böyle değil, bayağı büyük bir alkış koptu.
tekrar hatırlatayım: yer: berlin, salon: philharmonie, orkestra: berlin philharmonie. seyircilerin ise: çoğunluğu almanyalı olmalı. konserin biletleri satışa çıkmış olduğu için, seyirci kitlesinin, kolayca "ilgisiz" olarak yaftalanacak davetiyelilerden oluştuğunu da söyleyemeyiz.
bu konser yıllar içinde, viyana filarmoni'nin valsli yeni yıl konseri kadar olmasa da, popüler bir etkinliğe dönüştü. ama orası berlin, almanya.

almanya'daki bir klasik müzik konserinde bile yapıt sırasında büyük bir alkış kopabiliyorsa, bunun türkiye'de olması çok daha olası. oluyor da zaten. kabul edilebilir olmasa da :(