maçka'daki ağaçlar ile ilgili olarak esra tacettin'in başvurusuna belediye'nin cevabı ve raporlar

BAŞVURU TARİHİ : 11/11/2010 00:32:08
AD : ESRA
SOYAD : TACETTIN
BAŞVURU AÇIKLAMASI : Beşiktaş ve Şişli ilçe sınırları içinde yer alan Maçka, Eytam, Abdi İpekçi ve Taşkışla caddeleri üzerinde bulunan çınar ağaçları için

İstanbul ve Marmara Üniversiteleri ile İstanbul II.Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından düzenlenen raporlar.

Sayın Esra TACETTIN, Bilgi edinme talebiniz, ilgili birimimiz Park Ve Bahçeler Müdürlüğü' ne iletildi. Park ve Bahçeler Müdürlüğü' nden tarafımıza gönderilen cevabi yazı aşağıdaki ve ekteki gibidir.


"İstanbul her geçen gün yeni yeşil alanlara, yeni sosyal donatı alanlarına kavuşmaktadır. Park ve Bahçeler Müdürlüğü olarak tüm çabamız daha yeşil , daha yaşanılır bir İstanbul içindir. Görevimiz sadece ağaç dikmek ya da park yapmak değil; yapılmış olanları da korumaktır. Ağaçların bilinçsizce kesilmesi veya budanması söz konusu değildir. Kadırgalar Caddesi, Maçka Caddesi , Eytam Caddesi , Abdi İpekçi Caddesi ve Taşkışla Caddesi'nde bulunan bir kısım Çınar Ağaçlarında kurumalar olduğu, 2009 yılı yaz sezonunda tespit edilmiştir. Bu ağaçların kuruma sebeplerini araştırmak üzere Park ve Bahçeler Müdürlüğü'nce İstanbul üniversitesi Orman Fakültesi ile Marmara Üniversitesi Fen ve Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümüne başvurular yapılmıştır. Yaptlan bu başvurular üzerine İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyeleri'nin hazırlamış olduğu raporun 7. maddesinde " Dördüncü , beşinci ve altıncı maddelerde açıklanan olumsuz ekolojik koşulların Çınarlarda direnci azaltabileceği ve buna bağlı olarak mikroskobik bazı canlıların tasallutuna neden olacağı düşünülmektedir. Bu konunun yapılacak araştırmalarla açıklığa kavuşturulması gerekir." Denilmektedir. Yine ayrıca aynı raporun 10.maddesinde " Kuruyan ağaçların yerine; yeterli kök yayılma alanı verilmesi koşuluyla aynı (madde 7'de belirtilen husus göz önüne alınarak) ya da benzer ağaçlar dikilebilir. Aksi durumda daha küçük toprak alanlarda yetişebilen çalı formundaki dekoratif ve değişik mevsimlerde çiçek açan süs bitkilerinin alana getirilmesi bir çözüm olarak düşünülebilir." İfadelerine yer verilmiştir. Orman Fakültesi Öğretim Üyelerinin gerek şifahi olarak arazideki tespitlerinde ve gerekse raporlarında yazılı olarak mikroskobik canlılara atıfta bulunmaları üzerine başvuru yapılan Marmara Üniversitesi Fen ve Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünce hazırlanan raporda kurumaya başlayan bu ağaçlarda Stain Canker olarak isimlendirilen Doku Bozuklaşması Hastalığı tespit edilmiştir. Aynı raporda hastalığın tespit edildiği Çınar Ağaçlarını kurtarma ümidinin kalmadığının da belirlenmesi üzerine hastalığın diðer Çınar ağaçlarına yayılma riskinin bulunması sebebiyle kurumaya başlamış ya da kurumuş hastalıklı Çınar Ağaçlarının ivedi olarak kesilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir. Çınarlarda Doku Bozuklaşması Hastalığına ilk defa dünyada 1935 yılında Kuzey Amerika'da rastlanılmıştır. Bu hastalığın İkinci Dünya Savaşı yıllarında Avrupa'ya geldiği tahmin edilmektedir. Avrupa'da özellikle 1976 yılunda Fransa'da , 1972 yılında İtalya'da , 1980 yılında İsviçre'de 1994 yılında Belçika'da 1996 yılında ise Yunanistan'da görülmüştür. Asya'da ise Ermenistan ve İran'da bu hastalığa rastlanmıştır. Özellikle 2007 yılında İtalya'da görülen hastalık sonucunda çok miktarda Londra Çınarı zarar görmüş ve kurumuştur. Fransa'da ise çok kısa zamanda bu hastalık neticesinde 50.000 adet Batı Çınarı kurumuştur. İstanbul'da ise 2 yıldan beri söz konusu çınarlarda görülen bu hastalık tarafımızdan izlenmektedir. Hastalığın hazırlanan raporlarda da belirtildiği üzere yayılmasını önlemek amacıyla İstanbul 2 numaralı Koruma Bölge Kurulu Kararıyla hastalıklı Çınarların kesilmesine yerlerine de nitelikli ağaçlar dikilmesine karar verilmiştir. Koruma Bölge Kurulu Kararı doğrultusunda kesilen ağaçların yerlerine en kısa zamanda çoğunluğu 6-7 metre boylarında çevresi 30- 35 cm olan nitelikli Çınar yapraklı Akça Ağaç , Çitlembik ve Meşe türünden ağaçlar dikilecektir."

Bilgilerinize sunulur.

BMS173 : MERVE KÜÇÜKYAZICI_

maçka'daki ağaçlarla ilgili olarak...

GUNAYDIN,
BU SABAH (11:10) ITIBARIYLE,

BUYUKSEHIR PARK VE BAHCELER MUDURLUGUNDEN 32 CINARIN KESIMI ILE ALDIGIM YANIT:
"HASTALANMISLARDI KESTIK"

SISLI PARK VE BAHCELER MUDURLUGUNDEN ALDIGIM YANIT:
2 YIL ONCE YANLIS BUDAMA SONUCU KURUMUSLARDI KESTIK
DAHA DA KESILECEK !

SANIRIM BIRLIK OLUP HER KESILEN AGACIN YERINE YENISINI DIKTIRMEDIKCE
VE EVLERIMIZIN, ISYERLERIMIZIN ONLERINDEKI AGACLARI KORUYUP
KOLLAMADIKCA GIDEREK DAHA KORKUNC BIR SAHTE KENTTE YASAMAYA MAHKUMUZ.

TİLBE SARAN

maçka'daki ağaçlarla ilgili olarak belediyeyi telefon yağmuruna tutmak için:

büyük şehir belediyesi 455 1300
büyük şehir belediyesi park ve bahceler müdürlüğü 312 6200
müdür: mehmet ihsan simsek.
sekreter: mustafa bey.

"şimdi artık birlikteyiz ya herşey daha iyi"

bu akşam cemal reşit rey konser salonun'da arasız 2.5 saat yangın yerlerindeydik; ortadoğu'da, balkanlar'da, afrika'daydık... gözyaşlarıyla dolmuş okyanuslar, hiç yağmur düşmeyen bir ülkenin yakıcı güneşi canlandı gözlerimizin önünde... savaşla kirlenen coğrafyaların ortak trajedisine tanık olduk...

ro theater'in "branden" (yangınlar)'ından umutluydum, ama bu kadar da iyi bir oyun seyredeceğimi ummamıştım. zaten tahmin etsem, eş dostu da ne yapar eder götürürdüm yanımda.
rotterdam'dan ro theater'in alize zandwijk rejisiyle sahneye taşıdığı wajdi mouawad'ın "branden" adlı oyunu şehrimizde kolay kolay rastlayamayacağımız kadar etkileyici bir ecnebi yapımdı. bu seneki tiyatro festivali'nde bu kadar iyisini seyretmedik.

oyununu konusu kısaca şöyle: sessizliğe gömüldüğü beş yılın ardından hayata veda eden nawal marwan, vasiyetinde jeanne ve simon adlı ikiz çocuklarından, ölü olduğunu sandıkları babaları ile varlığından haberdar dahi olmadıkları kardeşlerini aramalarını ister.
onlara üç de mektup bırakır; ikisi bulunacak baba ve ağabey'e, üçüncüsü de döndükten sonra açmak üzere ikizlere. vasiyete göre ancak geri döndükten sonra yapma izinleri olan diğer bir şeyse, annelerinin isteği üzerine isimsiz ve taşsız olarak gömüldüğü mezarına ismini yazmaları.
gönülsüzce çıkılan bu yolculuk, iki kardeşi ortadoğu'ya, annelerinin zamanından beri savaş halinde olan bir ülkeye götürür.
oyun boyunca bir yandan şimdiki zamanda çocukların araştırmalarını izlerken, paralel kurguyla annenin geçmişine, yaşadıklarına tanık oluruz.

lübnanlı yazar wajdi mouawad'ın metni müthiş sağlam; keşke türkçeye çevrilse de alıp okusak, altı çizilecek o kadar çok cümle var ki!
"İkimiz aynı yerde doğmuşuz, aynı dili, aynı tarihi paylaşıyoruz, ve her doğum yeri, her dil, her tarih kendi halkından, her halk da hainlerinden ve kahramanlarından, cellâtlarından ve kurbanlarından, zaferlerinden ve yenilgilerinden sorumludur."
güncel dünya meselelerini ortaya koyuş şekli, ve bunlara karşı tutunduğu insancıl bakış çok ustaca; kesinlikle naif bir hayalperestlik taşımıyor.
"Sevda, aklını başına topla! Kurban olan sensin, sen de önüne çıkan herkesi öldürür, cellât olursun, ardından sen de kurban olursun! Oysa şarkı söylemeyi de bilirsin sen, Sevda!"
herşeye rağmen öfkeyi lanetleyen, umudu barındıran bir yaklaşımı tercih ediyor.
"Şimdi artık birlikteyiz ya herşey daha iyi."
oyunun epik bir tadı da var. referansları ise yunan tradegyalarına kadar gidiyor.

yönetmen alize zandwijk tüyler ürpertecek kadar etkileyici bir iş çıkarmış.
neredeseyse hiç dekor yok; sahnenin bütünü külle (siyah kumla) kaplı; uçsuz bucaksız bir yangın yerindeyiz.
bir yanda üstüste istiflenmiş battaniyeler var; kimsesizlerin, evsizlerin, yurtsuzların, mültecilerin, vatansızların, durmadan yer değiştirmek zorunda bırakılanların vazgeçilmez tek eşyası.

oyun başladığında; sahnenin önünde, oyun için ancak dörtte birlik bir alan bırakan kocaman bir beyaz perde asılıydı. bir zaman sonra, bu büyük perde yukarı çekildi, arkasından, biraz daha geride, ama ilkinden daha küçük başka bir beyaz perde çıktı. oyun devam ettikçe, gittikçe küçülen boyutlarda beyaz perdeler geriye doğru birbirlerinin arkasından çıktıkta "oyun sahnesi"nin derinliğini de arttırdılar.
çocukların, annelerinin geçmişi hakkındaki bilgilerinin kısıtlılığı anlatılmak isteniyormuş gibi geldi bana (ilk sahnede çocuklar anneleriyle ilgili neredeyse hiçbir şey bilmiyorlardı, bu yüzden sahnenin önünde küçük bir alana sıkışmışlar); annenin geçmişi öğrenildikçe "beyaz bilinmez boşluk" (perdelerin boyutları) azaldı ve "öğrenilenlere dolan mekan" (oyun sahnesi) arttı.

oyunun dünyası siyah ve beyaz renkleriyle kurulmuş; zemin, daha önce de bahsettiğim gibi siyah kum kaplı, ardı ardına indirilen perdeler beyaz.
gittikçe küçülen beyaz perdelerin sonuncusu üzerine siyah boyayla yazılan oyun kişilerinin isimleriyle doluyor, kirleniyor. bu perdenin ardından indirileninkinin boyutları da aynı ama bu sefer beyaz değil, tümüyle siyaha boyanmış. oyunun sonlarına doğru arka arkaya ortaya çıkan acı gerçekler, bir anlamda, karakterlerin dünyalarını karartıyorlar.

siyah-beyaz karşıtlığı kostüm tasarımına da yansıtılarak, oyun dünyasının bütünlüğü sonuna kadar sağlanmış. masum karakterlerin hepsi beyaz giyiyorlar. yetimhanedeki çocukları, yani bir anlamda masum yaşamı, beyaz balonlar simgeliyor.
anne nawal’ın ise; 15 yaşındaki kıyafeti pembeye çalan kırık bir beyaz. savaşlarla, acılarla, kaygılarla ve tecavüzle kirlendikçe, dünyası karardıkça kıyafetinin rengi de değişiyor; nawal son sahnelere doğru sadece siyah kıyafetler giyiyor.

gölge tiyatrosu bütünüyle siyah-beyaz karşıtlığına dayanıyor zaten.
geçmişe dair yaşananlar çoğunlukla beyaz perdelerin üzerine düşürülen gölgelerle anlatıldı. burada da; geleneksel gölge tiyatrosunu aşan, çok ilginç -ama uygulaması çok basit- teknikler kullanıldı.
sahne üzerinde dekora dair yapılan bütün uygulamaları bizzat oyuncular gerçekleştirdiler; perdeleri kaldırılıp indirdiler, gölge oldular, gölge verecek sabit objeleri, balonları yerleştirdiler.

yazımın başına dönersem; wajdi mouawad lübnan'lı, ortadoğu tamam da, afrika'yı balkanlar'ı nerede gördün derseniz; oyunun canlı müziğini yapan oyuncunun akordeonla söylediği sırpça (belki de rusçaydı) şarkılarda ve oyunun kilit karakterlerinden birinin tam da saçı başı dağınık, elinde silah deli bir afrikalı olmasında (ruanda soykırımına dair görüntülerden bunun gibi binlercesine aşinayız zaten).
yönetmeni bir kere daha kutluyorum!

peki okyanus, çöl nereden çıktı, dekor yoksa diye sorarsanız da; işte bu da oyundaki, beni tam kalbimden vuran en önemli biçimsel fikirdi: sanmayın ki spotların önüne turuncu veya mavi jelatin koydular da, kasaba düğünü vari ışıklandırmayla sağlandı bu atmosferler. nasıl mı peki?
oyun devam ederken repliği olmayan oyuncular zemine, kenarda duran battaniyelerden turuncu olanlarını serdiler ve inanamazsınız, bataniyelerin serilmesiyle yavaş yavaş onlara vuran beyaz ışıklar yumuşadı, turunculaşarak yansıdı etrafa.
okyanus da aynı şekilde, bu sefer mavinin tonlarındaki battaniyelerin zemine serilerek, etrafın mavi renge dönüşmesiyle yaratıldı.

uzun zamandır bu kadar basit ve bu kadar etkileyici sonuç veren; kullanılan tek bir malzemeyle mekanın, atmosferin bütününün yaratıldığı bir sahne tasarımına rastlamamıştım.
hayran kalmakla yetinmedim, hikayenin tam da bu sahnelerde yükselen dramatik etkisiyle gözlerim yaşardı. zaten, oyunu sonlandıran okyanus sahnesinde, ikizlerine yazdığı mektubu okuyan anne olmak üzere, mavi battaniyelerin üzerinde gelişigüzel oturmuş annenin mektubunu dinleyen bütün diğer oyuncuların da gözleri yaşlıydı.

bu inanılmaz etkileyici yapım için kime teşekkür ediyim bilemiyorum. ajans2010'a mı, garajistanbul'a mı, hollanda konsolosluğuna mı?

Branden (Incendies/Scorched) Wajdi Mouawad, Alize Zandwijk from Ro Theater on Vimeo.

...

bu akşam bilet alma işini oyun öncesine bıraktım. kapıda bilet satışı yapılmadığından dolayı, görevliler bedava davetiye verdiler.
2010'un başından beri bütün ajans2010 etkinliklerine çatır çatır para ödeyip bilet alırken, son dakikada bir çok insana ücretsiz bilet dağıtıldığını da duymuştum.
2010 bitmeden, ajans2010'dan nemalanmak bana da kısmet oldu!

müşfik kenter'in sesinde hayat bulan orhan veli

müşfik kenter uzun zamandır kentenler sahnesinden uzaktı. kendisinin 60., kent oyuncularının 50., orhan veli'nin 30. yılını kutlama amacıyla "müşfik kenter'i dinliyorum" başlıklı bir orhan veli 30. yıl özel gösterisi hazırlamış. ekim sonundan beri harbiye kenterler'de sahnede...

müşfik kenter gösteri boyunca tek kişilik ahşap kare masanın arkasındaki genişce bir sandalye oturup şiirleri okuyor. sahnenin bir yanında konumlanmış piyanoda özkan yavaş, müşfik kenter'e eşlik ediyor.
30 yıl önceki ilk yapıma vefa ve saygı nedeniyle sanırım, oğuz aral'ın orhan veli'nin şiirine tam da denk düşen karikatürümsü dekoru sahnenin arkasına yerleştirilmiş. şiirlerin içeriğine bağlı olarak, minimal ışık oyunlarıyla dekorun belli bölümleri aydınlatılıyor.

oğuz aral'ın yönettiği "bir garip orhan veli" adlı yapımdan zihnimde kalanlar çok belirgin değil. program broşüründeki eski fotoğraflardan gördüğüm üzere; orijinal yapımda şiirlerin içerdiği hikayeleri güçlendirmek için dekoru oluşturan parçalar mizansene dahil edilmiş. müşfik kenter kah ceketli kah pardesülü. (o pardesü bu yeni yapımda dekorlardan birine asılmış duruyor)

"müşfik kenter'i dinliyorum"da müşfik kenter yerinden hiç kalkmadan orhan veli şiirlerini okuyor.
işte o zaman, keşke bu sefer hiç o dekor da kullanılmasaymış diyor insan; çünkü işlevsiz bir arka fon olarak arkada durmakta.
simsiyah ve bomboş bir sahnede; belki gelişigüzel bir iki perde gerilebilirdi ve üzerlerine düşürülen ışıklarla bellibelirsiz oyunlar yapılabilirdi; orhan veli'nin şiirlerinin anlattığı, içerdiği, çağrıştırdığı duygular soyut olarak canlandırılabilirdi.

ancak aslında, ister dekorlu ister dekorsuz herhangi bir ışık oyununa bile gerek yok müşfik kenter sahnedeyken!
türk tiyatrosunun bu en muhteşem oyuncusu o güzelim sesi, o inanılmaz nüanslı vurgularıyla orhan veli şiirlerini o kadar güzel okuyor ki, zaten onun sesiyle canlanıyor gözlerimizin önünde dalgacı mahmut, sandaldaki mualla, sessizliğin korku verdiğini bilen yalnızlar, zavallı acemi sol el, denizden yeni çıkmış ağların kokusu, martılar, mahveden havalar, kaydırak oynamasını bilmeyen ağaçlar, sırdaş kargalar, böyle de uzanıp sereserpe yatmaması gerekenler, inadına piyasa vakti muhallebiciye çağrılanlar, gözü kapalı dinlenen istanbul'un rüzgarı, kuşları, sokakları...

TİLBE SARAN'DAN "MAÇKA'DA KATLİAM" MEKTUBU

NE ZAMAN KADAR SUSACAGIZ?

BIKTIM BU HOYRATLIKTAN !

UZUN ZAMANDIR O TARAFLARDAN YURUMUYORDUM
MACKA MADEN FAKULTESININ ONUNDEKI CINARLI YOLA SAPTIM
CESMENIN YANINDAN PARK BOYUNCA PASTIRMA YAZININ ILIK GUNESINDE ISINMIS
O BUYULU YOLA...
VE CESMEYI BIR IKI ADIM GECER GECMEZ BIR TUHAFLIK OLDUGUNU SEZDIM
COCUKLUGUMUN, ILKGENCLIGIMIN, ORTA YASLARIMIN O ULU CINARLARI YERDE YATIYORDU:
32 ESKI DOSTUM
GOLGESINDE BUYUDUGUM, OPUSTUGUM, AGLADIGIM, GULDUGUM O ULU AGACLAR
ISTANBUL BUYUKSEHIR BELEDIYESI PARK VE BAHCELER MUDURLUGUNUN SARI IS MAKINESI
COKTAN DIPLERINDEN KESILMIS 32 CINARIN DARMADAGAN OLMUS GOVDELERINDEN SACILMIS DALLARI
ORTADAN KALDIRIP KATLIAMIN IZLERINI SON HIZLA SILMEYE UGRASIYORDU.
KALAKALDIM.
YOLUN SONUNDA KALAN SON 2 CINAR'IN ONUNDEN UTANDIM DA GECEMEDIM !

"basit bir ev kazası" hala sahnede!

"basit bir ev kazası" hakkında 1.5 yıl önceki izlenim yazımın son cümlelerinden biri "bu sıcak mayıs pazarında caddebostan gibi dış mekan olanakları zengin bir semtteki bir salonu bu kadar doldurabiliyorsa bir oyun, eminim gelecek sezon da oynar. oynamalı, çünkü hala seyretmemiş olanlar var ve kesinlikle kaçırmamak lazım!" idi.
yazımın üzerinden bir sezon geçti, ikincisinin başındayız, "basit bir ev kazası" hala sahnede.

bu akşam ailemi götürme bahanesiyle, oyunu ikinci kere seyrettim. üniversite yıllarımdan beri, çok beğenmiş olsam da kolay kolay bir oyuna ikinci kere gitme imkanı yaratamıyordum kendime. "basit bir ev kazası" ikinci kere seyredilmeyi hak eden oyunlardan. ilk izleyişin verdiği etkinin ikincisinde sönmediği bir oyun.

iyi bir tiyatro için gerekli -ve aslında yeterli- olan iki temel unsur; sağlam metin ve başarılı oyunculuk bu oyunda birleşiyor.
günay karacaoğlu aynı enerjik, aynı pozitif haliyle hala sahnede songül'e hayat veriyor. bir kere daha kendisine hayran oldum ve bir kere daha oyunun yazarı ve yönetmeni murat ipek'e.
bu kadar mı pırıltılı yazılır bir oyun; bu kadar mı lafarası söylenen, önemsizmiş gibi duran sözler, küçük detaylar fazlalık gibi durmaz, tersine kuvvetlendirir dramayı.
murat ipek bu kadar mı iyi analiz etmiş türk insanının halet-i ruhiyesini; 60'lı 70'li yılların türk filmlerini, heidi'yi, barbara cartland romanlarını; komediyle karışık trajedisini lise mezunu orta sınıf türk ev kadınının dünyasını.

bu akşam akatlar kültür merkezinin yarısını dolduran seyircilerin arasında tanınmış tiyatrocuları da fark edince, demek ki hala seyircisi bitmemiş bu oyunun diye geçirdim içimden.

"basit bir ev kazası" her hafta istanbul'un başka bir köşesinde...

şu şehri mahvettiğiniz yetmedi mi!!!

bugün taksim istikametinden cemal reşit rey konser salonuna yürürken son etapta, harbiye orduevi'nin köşesini dönüp de o beton-taş-metal yığını, ağaçsız, yeşilsiz, sevimsiz kongre merkezinin sınırlarına girince; bir kere daha düşünmeden edemedim; turizm adına bu şehre bunları reva görenler farkında değiller mi ki bindikleri dalı kesiyorlar!
o meydan ve etrafındaki kongre merkezi yapıları kadar insan ölçeğinden uzak, soğuk ve kötü, evet kötü ve beceriksizce tasarlanmış mekanlara layık mıyız! layık mı bu şehir!

gösteriden eve döndüm, bilgisayarımı açtım, posta kutumda dikkatimi çeken ilk mektup bu kentin geleceğime dair çaresizliğimi, üzüntümü ve umutsuzluğumu arttırdı; ağlattı beni.

belki maçkalı, teşvikiyeli veya vişnezadeli değilim, ama doğduğumdan beri yaşadığım bu şehirde sayısız kere maçka maden fakültesi'nin önünden maçka parkının kıvrılarak dönen sırtı boyunca taksim'e doğru, taşkışla'ya doğru, spor sergi sarayı'na doğru, muhsin ertuğrul sahnesi'ne doğru, cemal reşit rey konser salonu'na doğru yürümüşlüğüm çoktur. bazen de tam ters istikamette beşiktaş'a inerim bu güzergah üzerinden.

yukarıda görüldüğü gibi, bu kıvrımlı yolun vazgeçilmez bir parçası olan güzelim çınarlarını istanbul park ve bahçeler müdürlüğü bir günde kesmiş!
neden? yol genişletmek için!
o yol o noktada genişleyecek de, 100 metre, 200 metre sonra da binaları mı yıkacaklar yolun genişliği aynı kalsın diye!!!

1950'lerde de yol çalışmaları yapılırken fatih'te saraçhane'yi edirnekapı'ya bağlayan ana yolun ortasındaki ulu çınarlar bir gecede kesilmişmiş, dedem anlatırdı ve -kendisi demokrat partiye oy vermesine rağmen- bu konuyla ilgili olarak hiç aklımdan çıkmayan bir yorum yapmıştı: "adnan menderes o çınarların ahını aldı".
sanırım, daha fazla söze gerek yok!

daha da gecikmeden:
maçka maden'in önündekiler daha kesilmemiş, ama sıra onlardaymış! bir şeyler yapıp, en azından onlara sahip çıkmalıyız!

vuil & glass / conny janssen danst

(fotoğraflar: leo van velzen)

rotterdaministanbul kapsamında çarşamba akşamki anlamsız, hakkıyla kitsch bile olamayan, sıkıcı "rosto in turansureishon"ın yarattığı hayalkırıklığı, bu akşam conny janssen danst topluluğunun sahnelediği "vuil & glass" ile silindi.

crr konser salonunda sahnenin iki yanı ve arkasının sonuna kadar kullanıldığı yapıtta, sekiz cellocudan oluşan cello octet amsterdam arkada yüksekçe bir platform üzerinde zaman zaman canlı müzik yaparken (philip glass), banttan verilen elektronik müziğin (frank bretschneider, ryoji ikeda) , dış mekan seslerinin ve üst düzey bir ışık tasarımının eşlik ettiği sekiz dansçı da sahnede büyük şehir insanının kaotik, koşuşturmalı, bazen duygulu, telaşlı, bazen çaresiz, biraz komik, biraz trajik hallerini dinamik ve yaratıcı bir koreografiyle sundular.

özellikle philip glass'ın "the secret agent" filmi için bestelediği benzersiz güzellikteki melankolik melodi eşliğinde önce iki erkek bir kadın, sonra da kadının yerine geçen üçüncü bir erkekle tasarlanmış trio mükemmeldi.

...

rotterdaministanbul'un son gösterisi pazar akşamı yine cemal reşit rey konser salonu'nda hollanda'nın en iyi tiyatro topluluklarından biri olan (guy cassiers yakın zamana kadar bu kurumun bünyesinde çalışıyordu; büyük ses getiren "angels in america" ve proust'un "kayıp zamanın izinde" uyarlamasını bu kurumda sahneye koymuştu) ro theater'dan, son yılların gittikçe önemsenen tiyatro yazarlarından lübnanlı wajdi mouawad'ın (bu seneki avignon'da ve şimdilerde paris'te chaillot'da üçlemesi sahneleniyor, warlikowski geçen sene paris'te isabelle huppert'li ihtiras tramway'ını sahnelerken oyunu mouawad'a tekrar çevirtti) "branden" (yangınlar) adlı oyununu izleyeceğiz.

yönetmeni alize zandwijk'i tanımıyorum ama diğer iki referans nedeniyle umutluyum. umarım hafta hayalkırıklığı ile noktalanmaz...

bartu günü

tiyatro festivali’ndeki yarım saatlik “hoop gitt kafa” gibi “bomba” da kısa süreli, sadece 15 dakikalık bir berkun oya oyunu.

biraz da bartu küçükçağlayan’ın hep "aynı" oyunculuğundan dolayı ısınamadığım “hoop gitti kafa” gibi, “bomba” da dramatik bir olayı veya durumu uzun soluklu anlatmak yerine; kısa, öz ve seyirci üzerinde yoğun bir his bırakma amacıyla yazılmış, sahneleniyor.
biraz, geçen sene dot’ta izlediğimiz mark ravenhill’in “vur yağmala yeniden”inin kısa radyo oyunu formatında yazılmış metinlerini andırıyor berkun oya’nın bu iki oyunu.
evet, belli bir his seyirciye geçiyor; en azından iyi yazılmış bir öykü okumuş gibi oluyorsunuz bu oyunlar sonrasında, ancak biraz havada da kalıyorsunuz; “eee, sonra?” oluyorsunuz.

haddim değil ancak acaba tematik olarak benzeşen bu iki oyuna bir üçüncüsü ve hatta dördüncüsü de eklenip aynı akşam arka arkaya mı oynamalı?
gerek “hoop gitti kafa”nın gerekse “bomba”nın sahne düzeni teferruatlı değil, sahne değişimi kolaylıkla yapılabilir; aynı “vur yağmala yeniden”in formatında üç-dört kısa oyun arka arkaya oynanırsa, o zaman seyircinin tatminkarlığı artabilir, seyirci üç-dört durum/olay arasında paralelliler veya karşıtlıklar kurarak yazarın derdini (yapmak istediğini) daha iyi kavrayabilir gibi geliyor bana. yoksa böyle maalesef, biraz dünya havadisi seviyesinde kalıyorlar.

...

öyle denk geldi, “bomba”dan önce sinemada “çoğunluk”u izledim. bartu küçükçağlayan yurtiçinde ve yurtdışında arka arkaya en iyi erkek oyuncu ödüllerini aldığı için ne desem boş, kendi kendime soruyor olacağım, yine de; küçükçağlayan ne zaman üzerine sakız gibi yapışmış “ezik, ürkek, dağınık, beceriksiz, salaş” tipleri oynamaktan vazgeçecek diye beklemekteyim. bence ancak o zaman ne kadar başarılı bir oyuncu olup olmadığı anlaşılacak!
neyse ki “çoğunluk”ta bir nebze daha iyiydi; sanırım berkun oya dışında birisiyle çalışmış olduğu için.
her lafının sonuna eklediği “yaaa…”ları yoktu, ellerini montunun ceplerine sokup aşağıya doğru bastırmıyordu, genç kızlarımızın ayılıp bayıldığı “çekip çevrilmeye muhtaç, dağınık, sevimli, salaş” tipinin biraz dışındaydı; daha içerden, daha azaltılmış bir oyunculuğu vardı.

bunda sanırım en büyük etken yazar ve yönetmen seren yüce çünkü filmin diğer genç oyuncusu esme madra da abartmadan, bütün doğallıyla can veriyordu van’lı gül’e.
ustalıklarını defalarca kanıtlamış settar tanrıöğen, nihal koldaş ve erkan can içinse söyleyecek söz yok zaten; bu kadar mı oynamıyormuş gibi oynanır, bu kadar mı doğal olunur, inanılmazdı; sanki seyrettiğimiz bir belgeseldi.

filmse; aynı oyuncuların doğallıyla, hiç fazlası, abartısı, müziği-görüntüsü-kamerası-ışığında hiç aşırıya kaçmadan, aynı belgesel bir film gibi (dardenne kardeşler ile ken loach arası bir yerde durarak), bir çekirdek aile özelinde toplumun gündelik hayatının içine nüfuz etmiş faşizmi ve şiddeti küçük kelimelerle, sakin sakin, “öylesineymiş gibi” duran ancak hayati anlam taşıyan sahnelerle ince ince ortaya seriyordu. neredeyse hiçbir kallavi şiddet eylemi göstermeden ancak müthiş isabetli gözlemler üzerinden genç bir erkeğin çevresi (özellikle de ailesi) yoluyla nasıl ülkemiz toplumunun “çoğunluk”una dahil olduğunun/edildiğinin yolculuğunu gösteriyordu.

aldığı ödüller boşuna değil.