05 TEMMUZ

1811 venezuela ispanya'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmiş

 

1841 thomas cook dünyanın ilk seyahat acentesini açmış

1854 ünlü "satranç türkü", 14 yıl boyunca philadelphia'daki peale's müzesi'nde sergilendikten sonra, çıkan yangında kül olmuş

1946 moda tasarımcısı louis réard'ın tasarladığı ve micheline bernardini'nin giydiği modern bikini, paris'teki piscine molitor yüzme havuzunda tanıtılmış; bu bir skandala yol açmış ve halka açık yerlerde banyo yaparken bu kıyafetlerin giyilmesinin dünya çapında yasaklanmasına neden olmuş

1962 cezayir fransa'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmiş

1965 maria callas opera sahnesine veda performasında, londra covent garden'daki kraliyet opera binası'nda giacomo puccini'nin tosca'sını son kez söylemiş

1975 500 yıllık esaretten sonra, cesaria evora'nın memleketi cape verde portekiz'den ayrılarak bağımsızlığını ilan etti

1985 istanbul atatürk kültür merkezi büyük salonu'nda ravi shankar'ı dinledim

1986 istanbul atatürk kültür merkezi büyük salonu'nda ivo pogorelich'i dinledim

1988 astor piazzola, grubuyla birlikte istanbul harbiye açık hava tiyatrosu'nda konser verdi

1991 istanbul harbiye açıkhava tiyatrosu'nda inti illimani, paco pena ve john williams'ı dinledim 

1992 ünlü kemancılardan uto ughi'yi ilk defa canlı dinledim; istanbul aya irini müzesi'ndeki konserde hem santa cecilia oda orkestrası'nı yönetiyor hem de solistlik yapıyordu

1993 björk ilk albümü debut'yü yayınladı

1993 istanbul atatürk kültür merkezi büyük salon'da bu ve ertesi akşam londra senfoni orkestrası'nı pierre boulez yönetiminde dinledim; konser programında stravinsky'nin le sacre du printemps da vardı

1994 amazon.com kuruldu

1997 efsanevi orkestra şeflerinden riccardo muti'yi ilk defa canlı dinledim; lütfi kırdar kongre ve sergi sarayı'ndaki konserde muti la scala filarmoni orkestrası'nı yönetiyordu 

2000 güney afrika'da 18.000 jackass pegueni benzin yüklü tankerin batması sonucu bulundukları yerden taşındı; bu tarihin bir seferde en büyük vahşi hayvan nakliyesi olarak kayda geçti

2015 ayşe, özlem ve yiğit'le robert wilson berliner ensemble yapımı olarak sahneye koyduğu, müziklerini cocorosie'nin yaptığı j.m. barie'nin peter pan uyarlamasını berlin'de theater am schiffbauerdamm'da matinede seyrettik

2015 hep birlikte aynı gün suarede schiller theater'da sasha waltz'in sahneye koyduğu sasha waltz & guests, freiburger barockconsort ve vocalsonsort berlin topluluklarının icra ettikleri claudio monteverdi'nin orfeo'sunu seyrettik 

2019 schauspiel köln'ün büyük salonunda peeping tom'un kind adlı işini seyrettim

"Müziksiz Sözler"den..

"Bütün gece gözüme uyku girmedi. İstasyondan ayrıldıktan hemen sonra ışıklar söndü. Dixie'den Ortabatı'ya giden eski bir yolcu treniydi ne de olsa, rahatlık ne arasın. Işık yok, okumak yok, gece treninin sadasıyla hasbıhal etmek dışında yapacak hiçbir şey yok. Tekerler rayın üzerinde biteviye dönüp duruyordu, daha ilk duyduğum anda kapılmıştım ritmine. Yıllar sonra, Ravi Shankar'ın usta tabla çalıcısı ve müzik partneri Alla Rakha'yla birlikte çalışırken, Hint tala sisteminin kalbini oluşturan 2'li, 3'lü sınırsız döngüleri meşk ettim. Kaos gibi gelen şeyi, değişen vuruşlar ve kalıplardan sonu gelmez bir dizi olarak duyabileceğiniz araçları bu sayede öğrendim. Ama o unutulmaz gecede bütün bunlardan bihaberdim. İşin tuhaf yanı, aradan neredeyse on dört yıl geçtikten sonra, tek seyahat aracının tren olduğu Hindistan'da ilk keşif seyahatimi yapana dek, delikanlılık çağımda Baltimore ile Chicago arasında birçok defa yaptığım gibi ciddi bir tren yolculuğuna bir daha çıkmadım. Seyahatlerde olanlar benzer, hatta kimi zaman nerdeyse tıpatıp aynıydı. Ama duyuş şeklim o yıllarda köklü bir dönüşüm geçirmekteydi. Einstein on the Beach'teki [Einstein Kumsalda] trenlerin benzer bir yerden geldiği düşünülebilir, ama hayır, öyle değil. O tren müziği tamamen farklı bir yerden geliyordu, buna daha sonra değineceğim. Velhasıl müzik dünyası -dili, güzelliği, esrarı- içimde uyanışa geçmişti. Bir şeyler daha o zamandan değişmeye başlamıştı. Müzik orada bir yerde gerçek dünyanın bir metaforu değildi artık. Tam tersi hale geliyordu. "Orada" dediğimiz şey metafordu ve gerçek olan, bugün de olduğu gibi, müzikti. Gece trenleri böyle şeylere vesile olabilir. Günlük hayattaki sesler handiyse farkında olmadan içime nüfuz ediyordu."

- Philip Glass

(Çeviren: Volkan Atmaca) 

Alfa  Kitap, 2016

in memoriam

 

chavela vargas, 1919

dave brubeck, 1920

cüneyt türel, 1942

 hans werner henze, 1926

metin erksan, 1929

larry hagman (1931)

reyent bölükbaşı, 1958

 

susanne lothar, 1960

leman çıdamlı, 1932

gore vidal, 1925

nigel charnock, 1960

carlo rambaldi, 1925

lebbeus woods, 1940

chris marker, 1921

 ilhan mimaroğlu, 1926

 tsilla chelton, 1918

ernest borgnine, 1917

mücap ofluoğlu, 1923

güngör dilmen, 1930

neşet ertaş, 1938

nora ephron, 1941

 brigitte engerer, 1952

oscar niemeyer, 1907

marvin hamlisch, 1944

donna summer, 1948

 dietrich fischer-diskau 1925

 robin gibb, 1949

 carlos fuentes 1928

 

seyfi teoman 1977

baykal kent, 1943

antonio tapies, 1923

whitney houston, 1963

theo angelopoulos, 1935

tony scott, 1944

tonino guerra, 1920

müşfik kenter, 1932

ayten alpman, 1929

erol günaydın, 1933

ravi shankar, 1920

solitario george, 1913

saffet tanman, 1912

neil armstrong, 1930