19 OCAK

1829 johann wolfgang von goethe'nin faust oyununun dünya prömiyeri braunschweig'daki saray tiyatrosunda gerçekleştirilmiş 

1853 giuseppe verdi'nin il travatore operasının dünya prömiyeri roma'da teatro apollo'da gerçekleştirilmiş

1884 jules massanet'nin manon operasının dünya prömiyeri paris'te opera comique'de gerçekleştirilmiş

1893 henrik ibsen'in sollness usta oyununun dünya prömiyeri berlin'de lessing tiyatrosu'unda gerçekleştirilmiş 

1915 birinci dünya savaşı sırasında birleşik krallık'a alman zeplin hava saldırılarının ilki gerçekleştirilmiş 

1955 scrabble masa oyunları pazarına girmiş

1973 genç dansçılara verilen prix de lausanne için ilk yarışma lozan'da  gerçekleştirildi 

1978 almanya'da son vosvos üretildi

1986 kenterler'de müşfik kenter'in tek başına oynadığı shakespeare potporisi kahramanlar ve soytarılar'ı seyrettim

1991 beyoğlu küçük sahne'de ortaoyuncular'dan ferhan şensoy'un yazıp, sahneye koyduğu ve hümeyra ile birlikte başrolünde oynadıkları içinden tramvay geçen şarkı adlı oyununu seyrettim

1993 bir richard wagner operasını ilk defa canlı seyrettim; istanbul devlet operası'nda giancarlo del monaco'nun sahneye koyduğu, benzersiz zehra yıldız'ın başrolünde oynadığı uçan hollandalı idobale'nin tarihindeki ilk wagner sahnelemesiydi

2011 martha argerich istanbul'da ilk defa konser verdi; boğaziçi üniversitesi albert long salonu'ndaki konserde argerich'e ayla erduran, ömer sipahi, lyda chen-argerich ve jing zhao eşlik ettiler

martha argerich ikinci kere istanbul'daydı!

istanbul'a gelme konusunda bazı sanatçılar için şeytanın bacağını kırdık mı, arkası çorap söküğü gibi geliyor.
yıllarca martha argerich'i bekledik; ilk olarak geçen sene geldi, dün akşam tekrar istanbul'da, albert long salonundaydı.
[yıllarca leonard cohen ne zaman gelecek geyiği döndü, iksv ıkındı sıkındı, "kendi imkanlarımızla getiriyoruz" dedi, iki sene önce fahiş fiyata cohen açıkhava'daydı. ve bu yaz tekrar istanbul'da.]

martha argerich 70. yaş kutlamalarına istanbul'u da kattı; dün akşam, 1970 doğumlu mauricio vallina ile iki piyanolu bir konser için boğaziçi'ndeydi; herhalde yılın konseriydi.
ikili enfes bir program hazırlamıştı: mozart-busoni fantezisi ile başlayıp ilk yarıyı rahmaninof'un "senfonik dansları" ile bitirdiler. fazntezi konser başlangıcı olarak mükemmel bir yapıttı; ısınma babında. "senfonik danslar" ise tek kelime ile büyüleyici, hipnotize ediciydi. keşke "bahar ayini" de olsaymış programda dedirtti.
ikinci yarı bu sefer schumann'ın andante ve çeşitlemeleri ile başladı, mozart'ın don giovanni'sinden liszt'in anımsadığı don juan ile devam etti, lutoslawski'nin paganini çeşitlemesi ile noktalandı.
dinmeyen alkışlara ikilinin verdiği ilk cevap beni boğaziçi sırtlarında uçurdu, yeni yeni tomurcuklanmaya başlamış erguvanların üzerinden geçirdi, boğaz'ın serin sularına bıraktı: piazzolla'nın "oblivion"u iki piyanoyla bu kadar mı su gibi hüzünlü olur diye duygulanırken, bir anda bir yaylı çalgı sesi eşlik etmeye başladı ikiliye; hoş bir sürprizle keyifimiz katmerlendi. meğer piyanistlere eşlik eden argerich'in kızı, viyolacı  lyda chen'miş.
argerich ile vallina bizleri kırmayıp, iki bis parçası daha çaldılar.

martha argerich konser sırasında notalarını çeviren gençle kısa görüş alışverişleri yapışıyla, selam için mauricio vallina'nın yanına gidişiyle, hali tavrıyla ne kadar içten olduğunu göstermenin yanısıra, yerlere kadar eğilerek verdiği selamla da gerçek bir sanatçının aslında ne kadar alçakgönüllü olabileceğinin enfes bir örneğini verdi.
argerich'in samimiyetiyle albert long salonu'nun sıcak ortamı özdeşleşti. umarım argerich en kısa zamanda tekrar istanbul'a, albert long salonu'na konuk olur.

"inşallah" daha nice "mutlu" konserlere...

salı akşamı babylon'da renaud garcia-fons solo kontrabasıyla uçurdu bizleri, çarşamba akşamı da martha argerich ve arkadaşları albert long hall'de.
arka arkaya unutulmaz iki konser!

"travelling bass" adlı solo konser performansıyla babylon'daydı garcia-fons.
basın tellerinde gezinen maharetli parmakları bizleri uzak-yakın coğrafyalarda dolaştırdı; afrika tamtamları, kelt ezgileri, hint, ortadoğu, akdeniz tınıları; çoğaldık çoğaldık çoğaldık müzikle...

renaud garcia-fons'un bildiği 1-2 türkçe kelimeden biri "inşallah"; konser sonunda yaptığı iki istek parçasının ardından "yakında tekrar görüşmek üzere" deyip ingilizce, ardından ekledi: "inşallah"...


martha argerich de umarım tekrar gelir istanbul'a. uzun zamandır canlı dinlemek istiyorduk kendisini. albert long gibi sıcak, samimi, seyircisi bilinçli bir salonda olması ilk türkiye-istanbul konserinin hem onun için şans oldu hem de bizim.
iksv getirmiş olsaydı, aya irini'de, ilk 15 sıra davetli, davetlilerin %90'ı sanki ilk defa klasik müzik konserine gelmiş aralarda alkışlar, izlerdik sinirler tepede.

program broşüründeki tabirle "lyda, martha, ömer ve ayla", aralarına lyda'nın seçtiği çinli çellist jing zhao'yu alıp bizlere beethoven'dan başlayıp, franck, chopin ve schumann'a uzanan "masal resimleri" adlı bir müzik ziyafeti çektiler.

arkadaşları hep değişti ama martha argerich konserin başından sonuna piyanonun başındaydı. zarif hareketlerinde biraz heyecanlı olduğu fark ediliyordu; selama çıkarken hep yanındakilerin elini tutmak için küçük küçük hamleler yaptı; önce cellist jing zhao'nun elini tutmaya çalıştı, sonra kızı viyolacı lyda chen-argerich'inkini.

argerich'in chopin-parlak polonez için söylediği "bu yapıt herkesi her zaman mutlu etmiştir" sözü, konserin bütününün üzerimizde bıraktığı duyguyla örtüşüyordu: mutlu olduk!