31 Ağustos 2011 Çarşamba

2010-2011 sahne sanatları sezonu

(01 eylül 2010 - 31 ağustos 2011)

tiyatro
.branden mouawad/zandwijk ro theater ***** (07ksm)
.önce bir boşluk oldu kalp gidince, ama şimdi iyi kirkwood/ergen talimhane tiyatrosu ***** (21mys)
.korku tüneli ridley/marçalı sıfırnoktaiki ***** (17şbt)
.kredi kartı – vak’a aaaa! çalışkur/çalışkur istanbul devlet tiyatrosu ****.5 (28ara)
.güzel şeyler bizim tarafta oya/oya krek tiyatro ****.5 (16mrt)
.basit bir ev kazası ipek/ipek aysa produksiyon ****.5 (06ksm)
.bazı sesler penhall/marçalı sıfırnoktaiki ****.5 (08ara)
.yakındoğu'da ihanet yula/biriken biriken ****.5 (06ock)
.bay hiç aksal/ayan **** (05ock)
.kıyıya oturmanın böylesi anonim/engin **** (22ock)
.vanya dayı çehov/kazankaya tiyatro pera **** (26ara)
.dağaçar bey ve çöpün altın tektoniği wetzel-haug/wetzel-haug rimini protokol **** (17ekm)
.beraber ve solo şarkılar bayramoğlu tiyatrotem **** (10ara)
.der gute mensch von sezuan brecht/heller schaubühne am lehninger platz **** (11ara, berlin)
.kebap carbunariu/uğurlu actorswithoutborders **** (04ock)
.karabahtlı kardeşlerin bitmeyen şen gösterisi altıdansonratiyatro **** (28şbt)
.atış serbest euripides-mee/karaoğlu stüdyo4istanbul **** (29ara)
.surname 2010 sertdemir-balaban/sertdemir istanbul şehir tiyatroları **** (30ock)
.kainatın en hızlı saati ridley/uçaray sıfırnoktaiki **** (07şbt)
.selam sana shakespeare yıldırım-keskin-eren tiyatro boğaziçi **** (28mrt)
.sınır izgü/ülger kartal sanat tiyatrosu **** (23mrt)
.gece tarlabaşı bulvarından meydana çıkmak geyran koldaş ***.5 (22mrt)
.yüzyılın aşkı özsoy gülan/özsoy gülan ve diğer şeyler tiyatro topluluğu ***.5 (18mrt)
.moliére efendi yıldırım-keskin-esen/yıldırım-keskin-esen tiyatro boğaziçi ***.5 (21ock)
.tehlikeli ilişkiler delaclos-hampton/popovski istanbul şehir tiyatroları ***.5 (08ock)
.cadının bohçası esmeray *** (25ock)
.yeni bir hayat için esen-yalaz tiyatro boğaziçi ***.5 (16nsn)
.katletme üzerine bir oyun denemesi altunkaya tiyatro artı ***.5 (21mys)
.aynada kendiyle karşılaşan milyonlarca ayna kayacan/kayacan ***.5 (20nsn)
.vanya dayı çehov/levendoğlu tiyatro stüdyosu ***.5 (22mys)
.kök altunkaya/altunkaya tiyatro artı *** (15ock)
.macbeth shakespeare/aydoğan oyun atölyesi *** (19ara)
.annem yokken çok güleriz walsh/birkiye tiyatro gerçek *** (09mrt)
.birdy wharton&wallace/şendil istanbul devlet tiyatrosu *** (24mrt)
.çatı şarkan/şarkan serbest bölge tiyatro topluluğu *** (27ock)
.bomba oya/oya krek tiyatro *** (01ksm)
.otobüs saral/saral tiyatro boğaziçi *** (04hzr)
.iki çarpı iki ak/tamur istanbul devlet tiyatrosu *** (21ara)
.17.31 celkan/kılar sıfırnoktaiki *** (15ock)
.gülüşün güller açsın kurhan/esen-yalaz tiyatro boğaziçi *** (20ock)
.zorla güzellik labute/halman-hepileri kent oyuncuları *** (08ock)
.kabine garajistanbulpro & theater freiburg *** (12ksm)
.tango piazzolla burzynska/opalski teatr im j.s.krakowie *** (10eyl, krakov)
.kutlama eldridge/daltaban dot **.5 (06şbt)
.buluşma yeri kovaçeviç/tuncer istanbul şehir tiyatroları **.5 (16şbt)
.hochstapler und falschspieler freiburghaus theater freiburg **.5 (07eyl)
.sondan sonra kelly/kınay duru tiyatro **.5 (09ock)
.beğendiğiniz gibi shakespeare/çimenser istanbul devlet tiyatrosu **.5 (29mrt)
.tilt celkan/erguvan volt tiyatro grubu ** (08şbt)
.medea euripides/siharulidze biteatral ** (22ara)
.ölüleri gömün shaw/gürzumar istanbul devlet tiyatrosu ** (09ara)
.alemdar – tohum ve toprak asena/altan istanbul şehir tiyatroları ** (12ock)
.troyalı kadınlar sartre/algan tal ** (14mrt)
.her of bir çığlık özden/özhabeş yeni metin yeni tiyatro ** (22ock)
.kabuk alptekin/özhabeş yeni metin yeni tiyatro ** (22ock)
.not: sanat altın bileziktir tokgöz/özhabeş yeni metin yeni tiyatro ** (22ock)
.üstad harpagona saygı ve destek gecesi canova/öktem istanbul devlet tiyatrosu * (04ara)
.rosto in turansureishon robbrecht/robbrecht prd.huis rotterdam * (03ksm)
.şems, unutma! yula/yula cef tiyatro * (31mys)

şiir dinletisi
.insan dediğin derya misali eyüboğlu-a.birkiye/m.birkiye işsanatprojesi ***** (17ock)
.müşfik kenter’i dinliyorum kanık/kenter kent oyuncuları **** (07ksm)
.ben sana mecburum ilhan-a.birkiye/m.birkiye işsanatprojesi ***.5 (13ara)

dans
.sweet mambo bausch tanztheater wuppertal ***** (26-27ksm, wuppertal)
.two cigarettes in the dark bausch tanztheater wuppertal ***** (28-29mys, wuppertal)
.yorgun III odman ***** (21ekm)
.cam adımlar odman ***** (14ara)
.vuil & glass janssen conny jansen danst ****.5 (05ksm)
.babel cherkaoui –jalet eastman company **** (11-12ara, berlin)
.kontrol öztürk çıplak ayaklar kumpanyası **** (29nsn)
.sen balık değilsin ki tomasyan çıplak ayaklar kumpanyası **** (29nsn)
.ölü doğa odman **** (30ksm)
.ruins of the body yoshimoto **** (12eyl, varşova)
.sleepless-minus 16-deus ex machina kylian-naharin-magadan nederlands dans theater 2 **** (17ara)
.bodas de sangre-suite flamenco gades compania antonio gades **** (05mrt)
.carmen-thais-l’arlessinne-romeo & julliet-kamelyalı kadın-les indomptés-canon in d major-mono lisa-ballet 101 petit-cranko-neumeier-bubenicek-brumachon-galili-gauthier robert bolle and friends **** (20tem)
.children-a few minutes of lock charnock-lock fou glourieux ***.5 (19ekm)
.intimo amargo rafael amargo flamenco ballet ***.5 (20mys)
.gözlerini açtığı an öldüğü an hasaltun dans buluşma ***.5 (22nsn)
.tango feeling estampas portenas ***.5 (15ekm)
.tango fire fajar tango fire company of buenos aires *** (07nsn)
.le cri belaza cie nacera belaza *** (27nsn)
.4 ayak (episod)-gliese 581g-domuzların depresyonu-üzgün bir ifadeyle “biz”-iki ucu boklu değnek-hiçbir yere göç-nefis-güzel bir günün köşesinde tanbay-tuna-doğan-kocabıçak-okurgan-kıraç-yücel-karaosmanoğlu msgsü modern dans ana sanat dalı yılsonu temsili *** (03hzr)
.speculum olivé m.c.olivé & company **.5 (12ara, berlin)
.zima-kamien.nozyce.papier-dojrzalosc-w dolinie doli-duet trio-homo sapiens zalesky-skvortsova-kovalska teatr choreografii wspolczesnej d.o.z.sk.i. ** (11eyl, varşova)
.pink floyd balesi petit le scala ballet ** (25ksm)
.jazzing flamenco najarro antonio najarro dance company ** (26mys)
.kısmet evgin * (25şbt)
.seyahatname-reloaded murphy istanbul devlet balesi * (18mys)
.othello eyrek istanbul devlet balesi * (02şbt)

idans 04 (1-31 ekim)

dansplatform istanbul – ana festival haftası (15-22 eylül)
.temsil platformu arques-balanchine-forsythe-mac millan-mc gregor-mujik-nurejev-ochoa-petipa-van manen ****.5 (19eyl)
.koreografi platformu: normal-keşke bir masada oturabilsedik marangoz-ergiydiren ***.5 (17eyl)
.danslab: shut down-behold kejzar-temel-gallagher remdans-idt-bodies anonymous **.5 (16eyl)


opera
.hoffmann’ın masalları offenbach/ayyılmaz istanbul devlet operası ** (15şbt)

19. uluslararası aspendos opera ve bale festivali (09 haziran – 02 temmuz)
.viyana filarmoni orkestrası – zubin mehta – daniel barenboim ****.5 (21hzr)
.barbaros murphy devlet balesi * (20hzr)

2. uluslararası istanbul opera festivali (01-21 temmuz)
.mahagonny kentinin yükselişi ve düşüşü brecht&weill/schulte-michels theater am gaertnerplatz, münchen ***** (07tem)
.elina garanca – karel mark chichon – istanbul devlet opera ve balesi orkestrası ****.5 (13tem)
.tosca puccini/travaglini ankara devlet operası **** (04tem)
.fatih sultan mehmet rossini/kara istanbul devlet operası *** (01tem)
.cezayir’de bir italyan kızı rossini/kara badisches devlet theater karlsruhe **.5 (21tem)
.ıv. murat demiriş/atak mersin devlet operası * (03tem)

kukla
.hamlet shakespeare/yılmaz ahşap çerçeve kukla tiyatrosu ***.5 (30nsn)

14. uluslararası istanbul kukla festivali (04-14 mayıs)
.cantos animata t’ magisch theatertje ***** (14mys)
.parti la salamandre **** (12mys)
.müziğin ipleri antamapantahoy ***.5 (11mys)
.eller dolu rumbau la fanfara *** (11mys)
.mutluluk hangi yöndedir? lab.luck ** (12mys)

sirk gösterisi
.saltimbanco cirque du soleil **** (04mrt)

buz gösterisi
.alaaddin holiday on ice *** (05şbt)

2010-2011 müzik sezonu

.luz casal ***** (23şbt, aya irini)
.renaud garcia-fons ***** (18ock, babylon)
.dianne reeves – russell malone – romero lubambo ***** (05mys, işsanat)
.martha argerich ve arkadaşları ***** (19ock, albert long hall)
.vincent segal & ballaké sissoko ***** (18nsn, crrks)
.academy of st martin in the fields – ian brow – joshua bell – steven isserlis ***** (07mrt, işsanat)
.camerata salzburg – andrea macon – thomas quasthoff ***** (25mrt, işsanat)
.istanbul borusan filarmoni orkestrası – sacha goetzel – burak bilgili – michele crider – anna lapkovskaja – marius brenciu verdi: messa de requiem ***** (03mrt, lütfi kırdar kongre merkezi)
.venezüella simon bolivar gençlik orkestrası – gustavo dudamel ***** (09ağs, haliç kongre merkezi)
.kayhan kalhor ensemble ***** (18şbt, crrks)
.michel camilo & chucho valdes ***** (13ksm, işsanat)
.yo-yo ma & kathryn stott ***** (10mrt, işsanat)
.efe baltacıgil & benjamin hochman beethoven: cello-piyano sonatları 3,4,5 ***** (10nsn, süreyya operası)
.academy of st martin in the fields – ian brow – joshua bell – steven isserlis ***** (08mrt, işsanat)
.vadim repin & nikolaj lugansky ***** (19mrt, işsanat)
.efe baltacıgil & benjamin hochman beethoven: cello-piyano sonatları 1,2,3 ***** (11nsn, süreyya operası)
.ulusal gençlik senfoni orkestrası – cem mansur – salvatore accardo ***** (06eyl, crrks)
.çellistanbul – tolga salman – orçun orçunsel tango ve çello ****.5 (05şbt, borusan müzik evi)
.buika ****.5 (04şbt, crrks)
.varşova senfoni – maxim vengerov – kristf barati – izabela matula ****.5 (16mys, işsanat)
.venezüella simon bolivar gençlik orkestrası – gustavo dudamel ****.5 (08ağs, haliç kongre merkezi)
.istanbul borusan filarmoni orkestrası – gürer aykal – trt ankara radyosu çoksesli korosu – feryal türkoğlu – ünüşan kuloğlu – tuncay kurtoğlu **** (17mrt, lütfi kırdar kongre merkezi)
.terence blanchard quintet **** (10ksm, iksv salon)
.ute lemper **** (07mys, işsanat)
.istanbul borusan filarmoni orkestrası – sacha goetzel – fazıl say – patricia kopatchinskaja **** (23ara, lütfi kırdar kongre merkezi)
.gürhan eteke – pierre amoyal – andrey baranov – miguel da silva – yovan markovitch – iris şentürker **** (13mrt, crrks)
.arianna savall quintet **** (02ara, albert long hall)
.jordi savall – ferran savall – hesperion xxı **** (30nsn, işsanat)
.istanbul borusan filarmoni orkestrası – sacha goetzel leyla gencer anma konseri ***.5 (13ock, lütfi kırdar kongre merkezi)
.vladimir ashkenazy & vovka ashkenazy ***.5 (09ksm, işsanat)
.michael nyman & band ***.5 (15nsn, crrks)
.savina yannatou ***.5 (03ara, istanbul kongre merkezi)
.the manhattan transfer ***.5 (21ksm, crrks)
.istanbul borusan filarmoni orkestrası – gürer aykal – fazıl say say: istanbul senfonisi *** (25ara, lütfi kırdar kongre merkezi)
.maria del mar bonet *** (03ara, istanbul kongre merkezi)

39. uluslararası istanbul müzik festivali 04-29 haziran 2011
.renée fleming – sascha goetzel – borusan istanbul filarmoni orkestrası ***** (22tem, aya irini)
.nicola benedetti – alexei grynyuk – leonard elschenbroich ****.5 (14haz, süreyya operası)
.gidon kremer & kremerata baltica **** (10haz, aya irini)
.ferhan & ferzan önder – martin grubinger – martin grubinger sen. – leonard schmidinger ***.5 (09haz, aya irini)

18.uluslararası istanbul caz festivali 01-19 temmuz 2011
.paul simon ***** (19tem, açıkhava tiyatrosu)
.javier limon’s mujeres de agua: buika, aynur, glykeria, rita, la shica *** (15tem, açıkhava tiyatrosu)

30 Ağustos 2011 Salı

savaş filmlerim


hair, milos forman (1979)


coming home, hal ashby (1978)


born on the 4th of july, oliver stone (1989)


thin red line, terrence malick (1998)


apocalypse now, francis ford coppola (1979)


the deer hunter, michael cimino (1978)


kavkazskiy plennik, sergey bodrov (1996)


gallipoli, peter weir (1981)


no man's land, danis tanovic (2001)


skammen, ingmar bergman (1968)


la battaglia di algeri, gillo pontecorvo (1966)


idi i smotri, elem klimov 81985)


la notte di san korenzo, paolo & vittorio taviani (1982)


all quiet on the western front, lewis milestone (1930)


paths of glory, stanley kubrick (1957)


dr. strangelove or: how i learned to stop worrying and love the bomb, stanley kubrick (1964)


full metal jacket, stanley kubrick (1987)

29 Ağustos 2011 Pazartesi

tekinsiz filmlerim


le charme discret de la bourgeoisie, luis bunuel (1972)


der winterschlaefer, tom tykwer (1997)


caché, michael haneke (2005)


a history of violence, david cronenberg (2005)


crash, david cronenberg (1996)


lost highway, david lynch (1997)


mulholland drive, david lynch


match point, woody allen (2005)


mr. arkadin, orson welles (1955)


europa, lars von trier


rear window, alfred hitchcook (1954)


spellbound, alfred hitchcook (1945)


un chien andalou, luis bunuel (1929)

28 Ağustos 2011 Pazar

TEB oyun 10, yaz 2011


-GELENEKTE YİNELENENİ YENİLEME: HALDUN TANER VE SONRASI Ayşegül YÜKSEL

-YAŞAM – SANAT İLİŞKİSİ ÜZERİNE NOTLAR, Özdemir NUTKU

-GEÇMİŞ: HENÜZ UNUTULMAMIŞ OLAN, Funda ÖZŞENER

-İLK GÖRÜŞTE AŞK, Nedret GÜVENÇ

-SAHNELEME SÜRECİ : DÜĞÜN, Lâleper AYTEK

-KARANLIKTA SİGARA İÇEN YALNIZ SİLUETLER - PİNA BAUSCH, Kerem ÖZEL

-KÜLTÜRLERARASILIK VE DRAMA, Selen KORAD BİRKİYE

-"FETHİYEDE KÜLTÜR SANAT GÜNLERİ” VE TİYATRO, Tijen SAVAŞKAN

- İ.Ü. EĞİTİM FAKÜLTESİ “ULUSLARARASI EĞİTİMDE YARATICI DRAMA SEMPOZYUMU”, Nihal KUYUMCU

-SÖYLEŞİ: “YERİNDE DURAMAYAN FESTİVAL” (4. ULUSLARARASI TRAKYA KUKLA FESTİVALİ), Mesut SARIOĞLU

-DOSYA : TİYATRO VE GENÇLİK FESTİVALLERİ
.ORDU GENÇLİK TİYATROLARI FESTİVALİ, Üstün AKMEN
.İSTANBUL AMATÖR TİYATRO GÜNLERİ 20. KEZ SEYİRCİSİYLE BULUŞTU, Fırat GÜLLÜ
.İBBŞT GENÇ GÜNLER – DÜNYA HER GÜN HER SAAT DAHA DA GENÇLEŞSİN, Tolga YETER
.TERAKKİ VAKFI LİSELER TİYATRO FESTİVALİ, Orhan KURTULDU

-AVRUPA TİYATRO ÖDÜLLERİ
.14. AVRUPA TİYATRO ÖDÜLLERİ, Hasan ANAMUR
.ST. PETERSBURG İZLENİMLERİ, Canan SANAN

-KİTAP TANITIMI
.TİYATRODA YAŞAM – OYUN İLİŞKİSİ – SEVDA ŞENER, Gülşen KARAKADIOĞLU
.AYŞEGÜL HOCA ARA VERMİYOR Kİ…, Üstün AKMEN

26 Ağustos 2011 Cuma

l'inde fantôme / louis malle


"l'inde fantôme, réflexions sur un voyage" her biri 51 dakikalık yedi bölümden oluşuyor. louis malle, kameramanı étienne becker, sesçi jean-claude laureux ve bir de mihmandardan oluşan dört kişilik bir ekiple 1968 yılında beş ay hindistan'da dolaşıyor ve seyahat izlenimlerinden oluşan bu devasa belgesel ortaya çıkıyor.

yedi bölümün adları şöyle: la caméra impossible (imkansız kamera), choses vues de madras (madras'tan izlenimler), les indiens et sacré (hintliler ve kutsal), rêve et réalité (düş ve gerçek), regards sur les castes (kastlar hakkında), en marge de l'inde (hint toplumunun kıyısındakiler), bombay, l'inde future (bombay, hindistan'ın geleceği)

malle daha "imkansız kamera"nın ilk onbeş dakikasında bütün bir belgeselin fikrini, derdini ortaya koyuyor. bir kere; ingilizce bilen, çok konuşan, diğeri için en iyisinin ne olduğunu bildiklerini zanneden ve söyledikleri ona (malle'e) hiç de yabancı olmayan toplumun %2'sini ekrana taşımayacaktır bu belgeselde; derdi kırsaldaki, sokaktaki, kenardaki halk olacaktır. ve, baştan belirlenmiş, öngörülmüş bir omurga olmadan; karşılarına çıkanlara göre, tesadüflere göre çekecektir belgeseli.



ikincisi; hindistan'da izlenim edinmeye çalışırlarken aslında hep onlar (yani çekim ekibi) "izlenen"e dönüştü, çünkü halk onların varlığını hissettiği anda onları "seyreder" oldu. daha ilk çekim gününde bu durumdan kaçınılamayacağını/kurtulunamayacağını fark edince, bunun üzerine gitmeye ve onlara ilgi ve merakla bakan yüzleri olduğu gibi peliküle aktarma kararı veriyorlar. her bölümün başındaki bir dakikalık "l'inde fantôme" jeneriği de zaten sadece insan suretlerinden kurgulanmış.

malle'in üçüncü derdi ise; o bir yıl önce hindistan'da çekimlerini yaptığı görüntüleri şimdi (yani 1969'da) paris'te bir stüdyoda kurgulamaktadır ve ister istemez zaman ve mekan değişikliğinin onun bakış açısını yenilediğinin farkındadır. zaten, malle belgesel sırasında durmadan çekimleri yaptığı andaki "hisleri" ile o anda kurgularkenki "aklı arasında gider gelir. bence malle'in belgeselini biricik yapan en önemli özelliklerinden biri de bu.



ikinci bölüm madras sokaklarında açılır; 3-4 katlı bina yüksekliğinde ahşaptan kocaman bir araba yüzlerce insan tarafından çekilmektedir; binlercesi de sokaktadır. kentte her sene yapılan hindu festivalinde bu araba kapaleeshwar tapınağından çıkarılıp kentin içinde beş saat süren bir yolculuk yapılmaktadır. malle ve ekibi kah sokaktan, kah arabanın insan boyu yüksekliğindeki tekerlerinden birinin dibinden kah bina çatılarından yaptıkları çekimlerle aktarırlar bu ritüeli. malle bir yandan da üst ses olarak açıklamalar yapar. liz taylor'ın "cleopatra" filminde kleopatra'nın roma'ya giriş sahnesini fersah fersah geçen etkileyicilikte sahneleri büyülenerek izlerken, malle'in yaptığı bir yorum bir anda bizi hayranlıkla seyrettiğimize yabancılaştırır; mesafe yaratır.
malle film boyunca bunu hep yapar. dalıp gitmemize, egzotik olana kapılmamıza bir türlü izin vermez.



aynı şey, yine aynı bölümün yarısını kaplayan kalkashetra konservatuvarı çekimlerinde de "başımıza" gelir. malle büyülenmiş şekilde, bunu üst ses olarak da ifade ederek, okuldaki geleneksel bharatanatyam dans derslerini kaydetmektedir; son 10 dakika sadece iki mükemmel genç kız öğrencinin ders sırasındaki danslarını izleriz. tam, hiç bitmese keşke diye düşünürken, malle okulun hocaları tarafından gitmelerinin istendiğini üst ses olarak söyler önce. biz de seyirci olarak biraz sinirlenir, üzülürüz. malle ise ardından konuşmaya devam eder ve seyirci olarak kendimizi kaptırmış olan bizi de hizaya çeker: "şimdi düşününce hocalara hak veriyorum. biz orada onların kutsal anlarına tecavüz etmiş haydutlar gibiydik!"
altı saatlik belgeselin tek bir konuya/mekana ayrılmış en uzun sekansıdır dans okulu bölümü. ve genel olarak etkileyici olan belgeselin en samimi, en güzel, en derin, ve sanırım herşeyden önemlisi en "saf" görüntüleridir onlar.




her ne kadar "hintliler ve kutsal" başlıklı üçüncü bölüm inançlara ayrılmış olsa da, sözkonusu hindistan olunca kültler, kutsallık ve ritüeller belgesel bütününe hakimdir.
bu bölümde malle'in dili sivrilir; hindu rahiplerinin para ile olan ilişkisinden girer, veda'larda adı geçmeyen şiva'nın fallik kültünden çıkar.
bu bölümün en etkileyici sekansı, devasa madurai tapınağının loş iç mekanlarında ve kutsal havuzunda inançlıların ibadetlerinin kaydedildiği sahnelerdir.




"hayal ile gerçek" başlıklı dördüncü bölüm kerala kentinin ortasında bir kaç ağacı mesken tutmuş (ve halkın dokunmadığı) yarasa sürüsü, ıssız bir yolda masasıyla birllikte bir singer dikiş makinasını iterek götüren bir hintli gibi şaşırtıcı görüntüler içerir.
rüyayı andırırcasına absürd ve şiirsel olan, malle ve ekibinin bizzat şahit oldukları durumlara ayrılan bölümün özellikle ilk yarısı "l'inde fantome" belgeselinin bütününde en güzel görüntülerine sahip sekanstır.
belgeselin gerek gerçekleştirilme mantığına gerekse de görüntü tercihine damgasına vuran cinema vérité tarzı bu sekansta bir kenara bırakılmıştır; estetik, epik görüntüler, contre lumière fotoğraflar malle ve ekibi kadar bizleri de esir alır.
bölümün ikinci yarısı ise hindistan'daki komunist partilerin anlayışları hakkındadır ve bizi yıldırım hızıyla gerçeğe geri döndürür.



hindistan'daki ırk, dil, din çeşitliliği arasında, kıyıda kalmış, yok olmaya yüz tutmuş kabileleri, tarikatları konu edinen altıncı bölüm, belgeselin en ilginç, en ansiklopedik kısmıydı. bilmediğim pek çok şey öğrendiğim gibi, biter bitmez internete koşup, belgeselde konu edinilen toplulukların günümüzde ne halde olduklarına dair araştırma yapma isteği uyandırdı bende. 40 yıl önce 800 kişi kalmış olan toda kabilesi hala 800-900 kişi civarındalar. barışcıl ashram tarikatının, 40 yıl önce sadece bir anıt dikili auroville kent projesi ise bayağı bir almış başını yürümüş; bir sürü bina inşa edilmiş.
conchin'deki sadece 100-200 nüfuslu yahudiler, kerala'daki hıristiyanlar ve bondo kabilesi de hindistan'ın kıyısında kalmış diğer topluluklar olarak ele alınmış.



hindistan'daki kast sistemini bütünüyle delhi yakınlarında bir köyü örnek alarak anlatan beşinci bölüm kendi içinde en derli toplu, tek bir konu ve yere odaklanmıştı. malle ve ekibi bu köye seyahatlerinin en başında gelmişler. seyahatlerinin son durağı ise, aynı zamanda belgeselin de son bölümü oluşturmuş: bombay.
tek bir kenti konu edinmesine rağmen, beşinci bölümdeki parçalı yapı burada da hissediliyor. müslümanlar ve gel-gitde deniz ortasında kalan cami, küçük ve zengin bir zümre oluşturan farsiler, hindistan'ın başka hiç bir yerinde rastlanmayan, sadece bombay'a özgü red light bölgesi ve sona doğru bombay'daki farklı siyasi görüşe sahip genç politikacılar ve ekonomistlerle yapılan söyleşi ve malle'in yine üstses olarak hindistan'ın ruhuna ve geleceğine dair yaptığı çok kısa bir yorum ile belgesel noktalanıyor.



bütün belgeselin en çarpıcı izlenimlerinden biri malle'in beş aylık seyahatleri boyunca hindistan'da bir erkek ile bir kadını elele, öpüşürken veya sarılmış olarak hiç görmemiş olduklarını belirtmesiydi. tek bir istisna dışında; onu da kameraya almışlar. bombay'da genç bir kız ile erkek, sanki bina çatılarının arasında bir terasta, dar bir mekanda, karşılıklı duvarlara dayanmış olarak yatar vaziyette oturmuş sohbet ediyorlar; belli ki flört ediyorlar; ancak bu kadar masumane olabilir.
iki genç kızın bharatanatyam dansı yaptıkları sekans ile birlikte bu kısacık çekim, benim için bu devasa belgeselin en unutulmaz, en mutluluk verici anlarından biriydi.

...

bu yazı için internette görsel ararken the film sufi adlı bir bloga rastladım. sinemayla ilgilenenlere tavsiye ederim.

25 Ağustos 2011 Perşembe

calcutta / louis malle


363 dakikalık "l'inde fantome"a dalmadan önce, derinlik sarhoşluğuna alışmak için "calcutta" ile başladım malle'in hindistan izlenimlerine. "calcutta" ise; her yaştan erkeğin suda yıkanma görüntüleriyle başladı.

su ganj nehri değil, zira kalküta hindistan'ın doğu kıyısında bir liman kenti. ama malle hindistan deyince akla ilk gelebilecek imajlardan biriyle, ganj'da yıkanarak ibadet edenlerinkinin bir benzeriyle başlamayı yeğlemiş filmine.
aklıma pina bausch'un "nefes"i geldi; ne çok konu edilmişti hamam sahnesi; bausch'un oryantalistliğinden girip kolaycılığından çıkılmıştı. ama demek ki, en azından bir yerden başlayabilmek, içine girebilmek için güvenli bir su, insanların zihinlerine yerleşmiş genelgeçer imajlar. hele de belli bir izleği takip etmeyen, izlenimlerin kolaj mantığı ile arka arkaya yerleştirildiği bir kurgu tercihinde -ki malle'in belgeseli de aynı mantıkta-, usul usul bir kenarından örmeye/dikmeye/boyamaya başlamak için hiç de uygunsuz bir yöntem değil demek ki...

malle 99 dakika boyunca, belli bir anlatım çizgisi izlemeden kamerasını gezdirmiş kalküta'da; konudan konuya, mekandan mekana atlayarak, bazı konulara tekrar dönerek... kah geniş planlarla meydanlara odaklanarak... kah yakın plan portre çekimleriyle kalküta'nın atmosferini insan suretlerinin peyzajında arayarak.
yabancı bir gezginin kolayca kapılabileceği ilginç, egzotik görüntüler de takılmış kamerasına; ancak, içerden birinin samimiyeti de eksik değil.
25 katlı bir ofis bloğunun "zanaatkarane" inşa edilmesine tanık olmak ne kadar şaşırtıcıysa, bir ölüm evinde son saatlerini yaşayan hintlilerin görüntüleri, veya tecrit edilmiş lepralıların hikayesi de bir o kadar iç burkultucu.

"calcutta"yı seyretmesi oldukça zor; belgeselin büyük bir bölümü yoksul, harap, sağlıksız ve pislik içindeki mahallelerde geçiyor; slum'larda. çöpü üç aydır alınmamış sokaklarda gezinen çıplak çocuklar, lağımlardan beslenen domuzcuklar, bir deri bir kemik iskelet köpekler; sefaletin dibinde bir yaşam.
zaman zaman da vali konağının önündeki meydana dönülüp her türden protesto gösterileri kaydedilmiş. ve bunlara; yalıtılmış yemyeşil peyzajda kalburüstü hintli hanımların beyaz mini şortlarla golf oynadıkları görüntüler eşlik ediyor.

sözkonusu hindistan olduğunda inançlar da kapsamlı bir yer tutuyor belgeselde. ölü bir kadının yakılmasını seyrettiriyor malle bizlere; bütün detaylarıyla; ölü kadının yüzünü uzun uzun çekerek; kuru dalların nasıl kadının bedeninin altına ve üstüne yerleştirildiği; yapılan dinsel tören; kadının örgülü saçlarının bir sürü el tarafından açılıp dağıtılması, kocasının kadının yüzüne ve saçlarına sürdüğü yağ; ve önce kocasının, ardından diğer erkek akrabaların ellerinde alevli saman meşaleleri nasıl ateşe verdikleri ölü bedeni.

belgeseldeki başka bir ritüel ise bana fransa'nın akdeniz sahilinde saintes maries de la mer kasabasında çingenelerin azizesi koyu tenli "denizin meryemi" sara için yapılan yıllık ayini hatırlattı. kalküta'daki ise; brahma'nın karısı, bilgelik tanrıçası saraswati için; adları bile neredeyse aynı.
saraswati'nin süslü püslü heykelleri önce bütün bir gün boyunca kalküta'nın sokaklarında dolaştırılıyor ve akşama doğru deniz kenarına gelinip heykel suya yüzüstü atılıyor. tabii kalküta'da bu ritüel için her yıl sayısız heykel yapılıyor, her aile kendi saraswati'sini dolaştırıyor. fransa'da ise tek bir azize sara heykeli kiliseden alınıp denize kadar taşınıyor.
kökeni hindistan olan çingenelerin coğrafyalar aşarak taşıdıkları kültleri ve ritüelleri...

1969'dan 2011'e; 42 yıllık bir belge. belli ki daha da kalacak geleceğe; eskimeden, diri.
oralara gitmişliğim yok ancak seyrettiğim görüntülere hiç yabancı değilim; ne zaman ne yer olarak.
belgeselin anlatıcısı malle'in kendisi; sivri, eleştirel yorumları az ve öz; söz daha çok görüntülerin gücünde.
çarpıcı bir belgesel.


sokakta 17: sugar high / slinkachu




24 Ağustos 2011 Çarşamba

sokakta 16: florentijn hofman'ın hayvanları





stor gul kanin, örebro-isveç 2011



macaco gordo, sao paulo 2010


rubber duck, osaka 2009



musk rat, nieuwerkerk aan den ijssel 2004




max, leens 2003

florentijn hofman