NRW080 bilanço

müzik

.maria joao pires – ivan fischer – budapest festival orchestra ***** (23ekm, kölner philharmonie)

.uhuhboo project ***** (29ksm, café ada wuppertal)

.markus stenz – gürzenich-orchester köln ***** (10ksm, kölner philharmonie)

.balanescu quartet & félix lajko ***** (25ksm, opera barmen wuppertal)

.nicholas rimmer – ning feng – sebastian klinger ***** (06ekm, alfried krupp saal essen)

.hélene grimaud – jukka-pekka saraste – wdr sinfonieorchester köln ***** (19ekm, kölner philharmonie)

.savina yannatou & primavera en salonico ***** (01ara, skulpturenpark wuppertal)

.karen cargill – valery gergiev – london symphony orchestra ***** (10ksm, alfried krupp saal essen)

.ivan fischer – budapest festival orchestra ***** (08ara, alfried krupp saal essen)

.max raabe & palast orchester ***** (07ekm, historische stadthalle wuppertal)

.philippe jaroussky – nathalie stutzmann – orfeo 55 ***** (18ara, kölner philharmonie)

.lars vogt – markus stenz – gürzenich-orchester köln ****.5 (08ekm, kölner philharmonie)

.dorothea brandt – michel plasson – sinfonieorchester wuppertal ****.5 (20ekm, historische stadthalle wuppertal)

.nelson freire – marin alsop – orquestra sinfonica do estado de sao paulo ****.5 (09ekm, kölner philharmonie)

.susanna baca ****.5 (24ksm, skulpturenpark wuppertal)

.daniel barenboim ****.5 (17ara, kölner philharmonie)

.matthew trusler – victoria safronova – mika pohjonen – dmitry lavrov – chor des städtischen musikvereins zu düsseldorf – ari rasilainen – düsseldorfer symphoniker **** (13ekm, tonhalle düsseldorf)

.thomas hengelbrock – balthasar-neumann-chor **** (04ara, tonhalle düsseldorf)

.fazıl say – kristjan järvi – gstaad festival orchestra **** (08ara, kölner philharmonie)

.andreas grau & götz schumacher – gmd andrey boreyko – düsseldorfer symphoniker **** (17ksm, tonhalle düsseldorf)

.seda amir-karayan – katharina leyhe – henner leyhe – michael dahmen – philharmonischer chor köln – fleischmann choir cork/ireland – horst meinardus – neue philharmonie köln **** (03ksm, kölner philharmonie)

.katia guedes – lesley olsom – alexander babel – titus engel – kammerensemble neue musik berlin **** (26ekm, alfred krupp saal essen)

.kalevi kiviniemi **** (20ekm, st.andreas kilisesi düsseldorf)

.veronika winter – constanze backes – beat duddeck – raimund fürst – georg poplutz – nils giebelhausen – manfred bittner – markus flaig – jörg breiding – folkwang vokalensemble – johann rosenmüller ensemble ***.5 (26ekm, essen katedrali)

.sergey krylov – dmitry kitajenko – gürzenich-orchester köln ***.5 (28ekm, kölner philharmonie)

.johannes geffert ***.5 (13ekm, st.andreas kilisesi düsseldorf)

.gong myoung ***.5 (29ksm, café ada wuppertal)

tiyatro

.playing cards: hearts fortier-guerinik-grant-hughes-hunter-lepage-magni-normand/lepage ex machina ***** (04ekm, essen)

.der zerbrochene krug kleist/parizek düsseldorfer schauspielhaus ***** (18ekm, düsseldorf)
.jeder stirbt für sich allein fallada-perceval/perceval thalia theater ***** (21ara, hamburg)

.die ehe von maria braun maerthes-fröhlich-fassbinder/neumann schauspielhaus bochum ***** (27ekm, bochum)

.nora3 ibsen-jelinek/parizek düsseldorfer schauspielhaus ***** (17ekm, düsseldorf)

.kaos pirandello/ciulli theater a.d. ruhr ***** (13ara, mülheim).

.hamlet shakespeare-müller/klata schauspielhaus bochum ****.5 (28ksm, bochum)

.faust 1-3 goethe-jelinek/parizek düsseldorfer schauspielhaus ****.5 (08ksm, düsseldorf)

.clowns 2 ½ ciulli/ciulli theater a.d. ruhr ****.5 (22ekm, mülheim)

.der messias barlow/kölzow schauspielhaus bochum ****.5 (09ara, bochum)

.der gute mensch von sezuan brecht/sostmann schauspiel köln **** (29ekm, köln)

.wassa schelesnowa gorki/neumann schauspielhaus bochum **** (10ekm, bochum)

.peer gynt ibsen/voges schauspiel dortmund **** (17ksm, dortmund)

.stifters dinge goebbels **** (05ekm, duisburg)

.peer gynt ibsen/holm düsseldorfer schauspielhaus ***.5 (03ksm, düsseldorf)

.mutter kramers fahrt zur gnade nussbaumeder/götze schauspielhaus bochum ***.5 (06ksm, bochum)

.die zofen genet/weber düsseldorfer schauspielhaus ***.5 (18ksm, düsseldorf)

.der parasit oder die kunst sein glück zu machen schiller/erpulat düsseldorfer schauspielhaus ***.5 (14ekm, düsseldorf)

.metropolis lang-von harbou-gockel-schliesing/gockel theater bonn *** (19ksm, bonn)

.genesis bachmann schauspiel köln *** (15ara, köln)

.liliom molnar/paulhofer schauspielhaus bochum *** (05ksm, bochum)

.der streik rand-bachmann-gross/bachmann         schauspiel köln *** (15ekm, köln)

.kasimir und karoline von horvath/erpulat düsseldorfer schauspielhaus *** (21ekm, düsseldorf)

.das mädchen aus der streichholzfabrik kaurismaki-bösch/bösch schauspielhaus bochum *** (30ekm, bochum)

.1913.der sommer des jahrhunderts illies/buddeberg-kittstein theater bonn **.5 (13ara, bonn)

.die opferung von gorge mastromas kelly/ladwig schauspiel essen **.5 (13ksm, essen)

.brecht wächter/wächter theater oberhausen **.5 (12ekm, oberhausen)

.unter eis f.richter/martins beja düsseldorfer schauspielhaus **.5 (11ksm, düsseldorf)

.fräulein julie [applause!] stringberg-locher/locher theater bonn **.5 (20ksm, bonn)

.kippenberger! a.richter/a.richter schauspiel köln ** (16ara, köln)

.der schwarze schachtel bou khaled/bou khaled ** (12ara, mülheim)

.judith hebbel/paulhofer schauspiel köln ** (19ara, köln)

.der nackte wahsinn frayn/sanchez schauspiel köln ** (12ksm, köln)

.jesus christ superstar rice-webber/mehmert theater bonn *.5 (11ara, bonn)

.leonce und lena büchner/biel-zboralski theater bonn *.5 (26ara, bonn)

.macbeth shakespeare/engel schauspiel essen *.5 (26ekm, essen)

.im weissen rössl müller-charell-benatzky/weise düsseldorfer schauspielhaus * (02ara, düsseldorf)

bale/dans

.frühlingsopfer – dreiteiliger tanzabend von pina bausch (wind von west/der zweite frühling/das frühlingsopfer) bausch folkwang universität der künste essen-julliard school, new york-folkwang tanzstudios essen ***** (22-23-24ksm, wuppertal)

.nelken bausch tanztheater wuppertal pina bausch ***** (31ekm-01-02ksm, wuppertal)

.1980 – ein stück von pina bausch bausch tanztheater wuppertal pina bausch ***** (29-30ksm-01ara, wuppertal)
.vortex temporum de keersmaeker rosas & ictus ***** (06ekm, bochum)

.b.16 (afternoon of a faun – without words – nacht umstellt) robbins-van manen-schläpfer ballett am rhein düsseldorf-duisburg ***** (13ekm, düsseldorf)
.a louer carrizo-chartier peeping tom ****.5 (26ksm, ludwigshafen)

.wiesenland bausch tanztheater wuppertal pina bausch ****.5 (07-09ksm, wuppertal)

.sacre (fiat lux – rauschen – le sacre du printemps) de candia-zöllig-wigman tanztheater osnabrück-dance company theater bielefeld ****.5 (03ara, bielefeld)

.plan b bory-soltanoff cie 111 ****.5 (03ekm, düsseldorf)

.sweet mambo bausch tanztheater wuppertal pina bausch **** (15-16ksm, düsseldorf)

.bamboo blues bausch tanztheater wuppertal pina bausch **** (15-18ksm, düsseldorf)

.the oracle tankard **** (14ksm, düsseldorf)

.debout! delaunay ***.5 (16ksm, düsseldorf)
.cinderella celis aalto ballett ***.5 (10ara, essen)

.iTMOi akram khan akram khan company ***.5 (24ekm, düsseldorf)

.opus lifshitz circa-quatour debussy ***.5 (06ekm, düsseldorf)

.beauty remained for just a moment then returned gently to her starting position orlin moving into dance mophatong *** (16ekm, köln)

.b.17 (7) schläpfer ballett am rhein düsseldorf-duisburg *** (06ara, düsseldorf)

.shahrokh moshkin ghalam & barbad project *** (11ekm, köln)

.reverie nascimento **.5 (16ksm, düsseldorf)

.afro-dites/kaddu jigeen! g.-p.acogny cie jant-bi jigeen **.5 (07ara, düsseldorf)

.happy together riepe ben j. riepe kompanie **.5 (20ekm, düsseldorf)

.the smartphone project prioville-merighi fabien prioville dance company ** (14ksm, düsseldorf)

.the pin akika unusual symptoms ** (23ara, bremen)

opera        

.orlando furioso vivaldi/mahler theater bremen ***** (21ara, bremen)

.die zauberflöte mozart/kosky oper am rhein düsseldorf-duisburg **** (25ara, duisburg)

.macbeth verdi/hermann aalto musik-theater ***.5 (21ksm, essen)

.der freischütz weber/baumgarten theater bremen ***.5 (20ara, bremen)

.written on skin benjamin/szemeredy-parditka theater bonn *** (05ara, bonn)

kukla

.krabat bachleitner düsseldorfer marionetten-theater **** (20ekm, düsseldorf)

NRW075 weihnachten pazarları

bielefeld

düsseldorf

essen

bonn

duisburg

köln

NRW062 sahne arkası 01: düsseldorf operası

almanya’da opera-tiyaro binalarının kurumlar tarafından biletli olarak gezdirilmesi sık rastlanan bir uygulama. eh tabii, sanat yapılarıyla övündükleri için, bunları gezdirmeleri de çok doğal.
ilgi de bayağı çok bu gezilere; fiyatları 3-6 avro arasında değişiyor, biletler opera-tiyatro gişelerinde satılıyor.

seyirci olarak sahne arkasını, kulisleri, sahne altını, kostüm-dekor atölyelerini ve depolarını görmek, sahneye ayak basmak çok keyifli. sahne arkasına tanık olmak, sahne büyüsünü bozmuyor; aksine, seyrettiklerinizin ne kadar emekle ve profesyonelce hazırlandığını görmek, onlara olan inancınızı kuvvetlendiriyor.
ayrıca, sahne mutfağına göz atmak ilginç olduğu kadar keyifli de.

üst kattaki fuayeden görüntüler (bunlar bir ay önceki pina40 etkinlikleri sırasında çektiklerim)

düsseldorf operası 1875’te inşa edilmiş, 2. dünya savaşı'nda bombalar dolayısıyla tamamen harap olmuş.
içlerinde –türkiye cumhuriyet’inin ilk yıllarında ankara’da bir çok yapı inşa etmiş olan, ankara’da eski sergi evi’nden dönüştürülmüş opera’nın da mimari olan- paul bonatz’ın da olduğu üç mimar tarafından 1954-56 arasında sıfırdan, yeni bir tasarımla inşa edilmiş.

inşa tarihi 1950’ler gibi yakın bir tarih olmasına rağmen, bina bütünüyle korunması gerekli kültür varlığı ilan edilmiş ve lambalarından, koltuk renklerine; herşeyiyle korunmakta.

yedi sene önce kapsamlı bir onarımdan geçirilmiş. şimdi artık, parterdeki her koltuğun altında bulunan menfezlerden her seyirciye taze havalandırma sağlanıyormuş.
sahne aksamı şu anda dünyadaki son teknolojiymiş. bremen’li bir firma inşa etmiş ve orada bulunan bir kontrol odasından düsseldorf’daki sahne aksamının hepsi kontrol edilebiliyor, bir aksilik olduğunda ta oradan müdahele edilebiliyormuş.

sahneden salonun görünüşü

tam sahnenin altı

sahne altının yanındaki koridorlar

gösteri sırasında sahne arkasında hiç kimsenin konuşmaması gerektiğinden, bu dört ışığın yanıp sönmesiyle iletişim sağlanıyormuş. ışıkların kumandası, genel kumanda odasından yapılıyormuş. 

suflör odacığının içi

sahne altındaki teknik görevliler i.in gösterinin akışına dair talimat listesi 

opera turunun rehberliğini düsseldorf operası’nın dramaturglarından biri yaptı. bizi önce salona aldı, daha sonra sahne altındaki makina dairesini, süflor odacığını gösterip, sahne üstüne çıkardı; o akşam sahnelenecek martin schlapfer'in mahler'in 7.senfonisi'ni müzik olarak kullandığı  “7” adlı balenin dekorları sahnedeyken sahne üzerinde dolaştık; daha sonra orkestra çukuruna inip, oradan da kostüm depolarına gittik.

orkestra çukurundan görüntü

orkestra çukuru eskiden daha darmış, bakım-onarım sırasında birinci koltuk sırasını iptal edip çukuru genişletmişler ki, özellikle wagner ve richard strauss gibi bestecilerin operaları için orkestra elemanlarına gerekli yer olsun.
eskiden, çukura sığmayan müzisyenler sahne arkasında başka bir odada şefi monitörden izleyerek çalar, o çalgıların sesleri salona hoparlörden verilirmiş. feci bir uygulamaymış doğrusu; demek ki almanya’da da zamanında müzik katledilmiş!

sahne ile sahne arkasının koordinasyonu, hemen perdenin iç tarafında bulunan bu masadan kontrol ediliyormuş; kimin ne zaman sahneye çıkacağı, sahnedeki herhangi bir şeyin ne zaman kalkıp ineceği, veya döner sahne varsa, döneceği..
bu kişilerin hem müzik bilgisi, tercihen konservatuar mezunu, hem de sahne tekniğine dair bilgilerinin olması gerekiyormuş; bu kişilerin yetiştiği bir okul yokmuş..

sahne arkasında yükseklikleri gösteren lejand

kostüm deposunun planı; kırmızı nokta nerede bulunduğunuzu gösteriyor.

 her bir kostümün içinde hangi sanatçıya ait olduğu yazıyor; bütün kostümler (koro dahil olmak üzere) giyenlere özel olarak dikiliyormuş.

kostüm depoları, yerin altında ama opera binasının sınırları içinde değil, önündeki kaldırım ve araba yolunun altı ile metronun üstü arasındaymış; yer yokluğundan türk usulü “topraktan çalmışlar”! kostüm depoları devasa büyüklükte, git git bitmiyor; 70.000 kostüm parçası varmış.

ruhr 2_kapanan operalar

ekonomik nedenlerden dolayı köln operası 2014'te kapanacakmış. aynı bölgede yaklaşık 40 yıldır deutsche oper am rhein'ı ortaklaşa götüren düsseldorf ile duisburg kentlerinin işbirliği de 2014'de duigsburg meclisi'nin haziran'da alacağı bir kararla feshedilecekmiş. kurum bir yandan duisburg'un kararından dönmesini umarken bir yandan da acaba köln'le birleşme olur mu arayışındaymış...

cumartesi akşamı düsseldorf operası'nda "b.11" bale-dans akşamını izlemek için operaevine gittim. 14.50 ile 67.50 avro arasında bilet fiyatlı gösteride salonun yarısı boştu, seyircilerin çoğunluğu (%80'i) 50 yaş üstüydü.
ayrıca, gelenlerin çoğunun sezonluk abone sistemiyle biletlerini uygun fiyatlara almış olduklarını düşünüyorum.

program başlamadan önce kurumun bale bölümü idarecilerinden genç bir hanım yanında genç bir adamla sahne önüne geldi ve duisburg'un ortalıktan ayrılacak olmasını dile getirdi. 31 mayıs tarihine kadar her gösteri öncesinde çıkıp bu duyuruyu yapacaklarını, her seferinde yanında topluluktan bir sanatçının olacağını ve bu konu hakkındaki düşüncelerini seyircilerle paylaşacağını söyledi. ayrıca;  düsseldorflu izleyicileri arada fuayedeki imza kampanyasına davet etti. o akşam yanındaki genç adam topluluğun dansçılarından biriydi. mikrofon ona verilince; düsseldorflu olarak komşuları duisburglular için bir şey yapmanın, yardıma ve desteğe ihtiyaç duyan başkaları/diğerileri için bir şey yapmanın önemine değindi. bir kaç örnek vererek duisburgluların bu kurumu ne kadar benimsemiş olduklarını bizzat gözlemlediğini belirtti.

merak ediyorum: akm protestolarında kaç tiyatrocu vardı? ve yine merak etmekteyim: istanbul şehir tiyatroları protestolarına kaç operacı, kaç balerin katıldı? hatta daha da merak etmekteyim: bu protestolara heykeltraş, ressam, gravürcü, seramikçi, şair, yazar, müzisyen kaç sanatçı katıldılar? protestolara katılmak için sıranın kendilerine gelmesini bekliyorlar!

[istanbul'da yaşayan bir seyirci olarak iki-üç yıl önce wuppertal'de, şehir meclisi tarafından süresiz olarak kapatılma kararı alınmış olan schauspielhaus'un kapatılmaması için açılan imza kampanyasına katılmıştım, bu sefer de duisburglular operalarını kaybetmesinler diye imza verdim.]

ruhr 1_düsseldorf