zeynep günsür etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
zeynep günsür etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

18 Mart 2020 Çarşamba

dünyanın sahneleri evimizde! - 3



bale / dans / dans tiyatrosu

pina basuch'un dört yapıtının tam versiyonlarını internetten ücretsiz olarak izlemek ister misiniz? üzerlerine tıklamanız yeterli:
kontakthof
kontakthof mit damen und herren ab 65
palermo palermo
blaubart. beim anhören einer tonbandaufnahme von béla bartóks oper „herzog blaubarts burg“

peki, pina bausch dansçıları clementine deluy, thusnelda mercy ve damiano ottavio bigi'yi, yine bir pina bausch dansçısı olan pascal merighi koreografisiyle izlemeye ne dersiniz? bence kaçırılmaz bir fırsat!..
 link için tıklayın.

yaşayan görsel ve gösteri sanatçıları arasında bana göre en özeli, dimitris papaioannou 6 saatlik sahne yapıtının kurgulanmamış, tek çekimlik versiyonunu erişime açtı. bütünüyle bir evin içinde geçen "inside" hepimizin evlerimizde kalmamızın doğru olduğu bir zamana ne kadar da uyuyor! evimin bomboş bir duvarı olsa, bu videoyu oraya 24 saat yansıtırdım..
link için tıklayın.

dans tiyatrosu alanının en özgün isimlerinden phia menard'ın "p.p.p." başlıklı yapıtının tam kaydını internetten izleyebilirsiniz.
link için tıklayın.

türkiye'de dans tiyatrosu denince ilk akla gelen ve bu tarzın en yetkin örneklerini vermiş olan hareket atölyesi'nin web sitesi açıldı.
sitede çoğu gösterinin tam versiyon kaydı, hüseyin karabey imzalı bir bir belgesel ve bir kısa film var.  daha önce hiç bir gösterilerini canlı seyretme şansına ermediyseniz, şimdi tam vakti. ben de bu dönemde, zamanında canlı seyrettiğim bütün işlere tekrar bakmayı planlıyorum..
link için tıklayın.

semih fırıncıoğlu da yıllar sonra istanbul'da sahnelediği iki gösterisini erişime açtı.
"uçuruma doğru lezzet lokantası" için tıklayın.
"iki" için tıklayın.

çağdaş dans dünyamızın "enfant terrible"ı ilyas odman da arşivini erişime açanlardan. sitesine buradan girebilirsiniz.
"countdown" adlı yapıtının linki. parolası: copycatssss
"happy happy together" adlı yapıtının linki. parolası: wowmen

ilyas odman bir de "böylesi ancak ilyas odman yaparsa olur!" dedirtecek bir şeye imza atacak: sabancı müzesi'ndeki marina abramovic sergisi kapsamında 10 gün boyunca günde 8 saat sergilediği "one for the road" isimli performansını 22 mart pazar günü 13:00-20:00 saatleri arasında tekrarlayacak ve bu canlı performans web'den yayınlanacak.
link için tıklayın.

kendilerine hayran olduğum, gabriela carrizo ile franck chartier'in peeping tom'u, onları üne kavuşturan başyapıt üçlemesini erişime açtılar.
kesinlikle kaçırılmaz.
"a louer" ise peeping tom'un kıyıda köşede kalmış, hakkı verilmemiş işlerinden biridir. onlardan canlı seyrettiğim ilk iştir. ilgiyi fazlasıyla hak eder. 30 mart pazartesiden itibaren bu gösterinin bölümleri de erişime açılacak.
link için tıklayın.

carrizo ile chartier'in kendi topluluklarını kurmadan önce birlikte dans ettikleri topluluk olan les ballets c. de la b.'nin kurucusu "şaman" alain platel de arşivini erişme açmaya başladı. platel'in işleri biraz depresif olsalar da herhangi bir  yapıtı veya yapıt hakkındaki belgeseli kesinlikle, ama kesinlikle kaçırılmaması gerekenlerden!
ilk kayıt vsprs adlı yapıtının belgeseli.
link için tıklayın.

enerjinizi yükseltecek bir şeyler arıyorsanız, gaga metodunun yaratıcısı israilli koreograf ohad naharin'in işleri tam size göre. 2017 tarihli taze bir yapıtı tam versiyon olarak web'de.
izlemek için linki tıklayın.

bu olağanüstü zamanda değil, çok çok önceden bütün yapıtlarının tam versiyonlarını sitesine koymuş olan bir koreograf var. emanuel gat. şiddetle tavsiye ederim.
gat'ın bütün yapıtlarını izlemeye, canlı seyrettiğim en aykırı "bahar ayini" versiyonlarından biri olan "sacre" ile başlamanızı öneririm.
linki burada.

ben işlerini pek sevmesem de, eminim seveni vardır. hiphop, breakdance gibi sokak danslarını çağdaş dans sahnesiyle buluşturan mourad merzouki dokuz yapıtlık bütün arşivini erişime açtı.
link için tıklayın.

numeridanse.tv adında bir site var. içinde 3500 dans videosu. bunların çoğu 3 dakikalık parçalar, ama tam versiyon sahne yapıtları kayıtları da var. bu zamanda tam keşfe çıkmalık.
keşifde rotanızı josef nadj, yoann bourgeois, dave st.pierre üzerinden başlatabilirsiniz.
gerisi kaybolmaya kalmış..
link için tıklayın.

ve çağdaş dans severler için nisan sonuna kadar yayınlarını ücretsiz hale getirmiş bir platform var: ontheboards.tv
listesindeki dans yapımlarına şöyle bir göz attım, tanımadığım bir çok isim var, dolayısıyla keşiflere gebe günler bekliyor beni. bence sizleri de :)
listede tanıdığım az sayıdaki koreograftan önereceklerim ise: crystal pite'ın "dark matters"ı ve christian rizzo'nun "b.c, janvier 1545, fontainebleau"sü.

yoann bourgeois ile rachid ouaramdane'ın birlikte eş genel sanat yönetmeni oldukları ccn2 grenoble dans topluluğu sitesinden videolarını paylaşıma açmaya başladı. özellikle bourgeois'nın işlerini kaçırmamanızı öneririm.
link için tıklayın.
koreograf yoann bourgeois'nın çinli oyuncularla gerçekleştirdiği "wu-wei" isimli işinin tam versiyon kaydı da erişime açık.
link için tıklayın.
açılan sayfada "scenes d'ecran" başlığı altında film yönetmeni luc riolon'ın yaptığı bir çok diğer dans yapıtı kaydını bulabilirsiniz.
yoann bourgeois'nın bir de paris pantheon kilisesi içinde gerçekleştirdiği yere-özgü işinin kaydından oluşan bir filmi var: les grands fantomes. buradan ulaşılabilir.

dünyanın en iyi dans topluluklarından hollandalı NDT de lütfetti, bir kısa dans kaydını bizlerle paylaştı. edward clug'dan "mutual comfort"
link için tıklayın.

ve evde sadece oturmak değil, hareket etmek de istiyorsanız, tam size göre bir imkan var: günümüzün en üretken ve yaratıcı koreograflarından anne teresa de keersmaeker'in 30 yıllık başyapıtı rosas danst rosas'ı keersmaeker'in bizzat kendisinin hazırladığı "uzaktan eğitim yöntemi" ile öğrenip, evde uygulayıp kendi rosas danst rosas prodüksiyonunuzu yapabilirsiniz. siteden yapıtın müziği de indirilebiliyor! evde dans et!
link için tıklayın.
keersmaeker bir de güzellik yaptı ve monteverdi'nin "l’incoronazione di poppea" operasından 1988 tarihinde uyarladığı "ottone ottone" adlı yapıtının 1991 tarihli kaydını erişime açtı. tam da bir “az bulunur” kayıt!
link için tıklayın.
keersmaeker'in rosas adlı dans topluluğu neredeyse her gün yeni bir kaydı erişime açıyor. en son, keersmaeker'in, başka ünlü bir koreograf boris charmatz ile birlikte tasarladığı "partita 2"nin avignon'daki gösterisinin kaydı erişimi açıldı.
link için tıklayın.
"rain" için tıklayın.
"achterland" için tıklayın.

hem müze gezip hem de gösteri seyretmeye ne dersiniz, keyifli olmaz mı?.. müze louvre ise, koreografik güzergahı da damiet jalet yapmışsa keyif katmerlenir de ;)
kısa versiyon için buraya, uzun versiyon için buraya tıklayın.

müze/mimari - dans/koreografi ilişkisine enfes bir örnektir. hem müze ve mimarisi açısından hem de koreografi açısından.
link için tıklayın.

londra’nın dans kabesi sadlers well de arşivinden kayıtları 27 mart'tan itibaren paylaşmaya başlıyor; hem de en yeni tarihli yapıtları!
gösterim tarihleri ve saatleri için tıklayın.

peki, ingiliz ulusal balesi'nin artistik direktörü tamara rojo'nun vereceği bale derslerine katılmaya ne dersiniz.
link için tıklayın.

istanbul devlet balesi'nin ünlü balerinlerinden ilke kodal da her gün canlı bale dersi veriyor.
link için tıklayın.

mimar sinan üniversitesi çağdaş dans anasanat dalı'nda da herkese açık online dersler oluyor. zoom cloud meetings linkleri çalışmalardan yarım saat önce msgsucagdasdans ve 2che2na instagram hesapları profillerinde açıklanıyor.
link için tıklayın.

duda paiva tanımadığım bir topluluk. "malediction" adlı gösterilerini erişme açmışlar. çok da güzel bir gösteri, tavsiye ederim.
link için tıklayın.

gandini juggling de aynı duda paiva gibi akrobasi, sirk ve dans disiplinleri arasında salınan işler üreten bir topluluk. zorlu psm’nin ilk sezonunda gelmişlerdi, ama daha küçük bir kadroyla ve maalesef seyirci de çok azdı. "smashed" eğlenceli, hafif bir gösteri, kafa dağıtmak için birebir. tavsiye ederim.
link için tıklayın.

ccn - ballet de lorraine de belli aralıklarla arşivlerinden seçme kayıtları erişme açtı.
link için tıklayın.

türkiyeli performansçı/koreograf gonca gümüşayak'ın sitesinden bütün performanslarının tam kayıtlarına ulaşılabiliyor. her kayıdın parolası sitede yazıyor.
link için tıklayın.

pina bausch'un da 1960'larda new york'tayken topluluğunda dans ettiği modern dansın ikonlarından paul taylor hakkında doyurucu bir belgesel de erişime açıldı.
link için tıklayın.

geçtiğimiz eylül ayında istanbul'da ilk düzenlenen fringe festivali'nde bizleri büyüleyen insieme irreali topluluğunun pietro marullo yönettiği "wreck" aslı işi de erişime açıldı.
link için tıklayın.

uluslararası çağdaş dans sahnesinin aykırı koreograflarından jan martens'in iki yapıtı 26 mart (the dog days are over) ve 27 mart (sweet baby sweet) tarihlerinde 24 saat erişime açıldı.
link için tıklayın.

(LA)HORDE, salgın dolayısıyla kapanmadan hemen önce paris theatre du chatelet'de etkileyici bir işe imza atmışlardı. çok merak etmiştim. o iş hakkında bir kayıt değil, ama başka bir yerleştirme/performanslarının filmini erişime açmışlar.
link için tıklayın.
linkteki vimeo hesabında (LA)HORDE'nin diğer gösterileri ile ilgili belgeseller ve kısa filmler de var.

15 yıl önce istanbul'da sahnelediği "blush" ile bizleri kendilerine hayran bırakan wim vandekeybus'un belçikalı çağdaş dans topluluğu ultima vez de arşivinden kayıtları erişime açtı.
link için tıklayın.

yunan dans ustası andonis foniadakis de arşivinden bir kayıt paylaştı: stravinski'nin müziğine yaptığı koreografi "les noces"
link için tıklayın.

hollanda'nın en güneyindeki heerlen ile almanya'nın batısındaki aachen kentlerinin 25 yıldır ortaklaşa düzenledikleri bir dans festivali var: schritt_macher. 2018 aralık'ında, literatüre geçmiş 1960'lar modernizminin örneği tiyatro binasını ziyaret etmek ve ayrıca o binada ndt'nin peeping tom üçlemesini izlemek için heerlen'e gitmiştim. kolay kolay yolunuzun düşmeyeceği eski bir madenci kasabasının dönüşümünü görmek ilginçti.
schritt_macher festivali eski edisyonlarındaki gösterilerden bazılarını erişime açtı.
link için tıklayın.

hollanda'da başka bir tiyatro kurumu, groningen büyük tiyatrosu her hafta perşembe-cuma günleri 24 saat izlenmek üzere yapımcısı olduğu yapıtların kayıtlarını erişime açtı. 26-27 mart'ta jan martens'in enfes iki yapıtını sundular bizlere. meğer 20 mart'ta da bir kayıt erişime açmışlar, haberim olmadığı için kaçırdım. siz bundan sonrakileri kaçırmayın.
link için tıklayın.

needcompany'nin kurucusu jan lauwers hakkında bir belgesel izlemek isterseniz linke tıklayın.

mannheim devlet tiyatrosu arşivinden dans ve opera gösterinin kayıtlarını kısa süreli olarak erişime açıyor.
link için tıklayın.

ünlü bolşoy tiyatrosu da aynı şekilde arşivinden dans ve opera gösterinin kayıtlarını kısa süreli olarak erişime açıyor.
link için tıklayın.

alvin ailey american dance theater'ın youtube hesabını takip etmekte de fayda var; onlar da kayıtlarını kısa süreli erişime açıyorlar.
link için tıklayın.

meğer; barselona'nın, yıllar önce peter brook'un mahabharata'sı sahnelenebilsin diye geçici olarak gösteri mekanına dönüştürülen ve sonrasında şehrin uluslararası gösterilere ev sahipliği yapan en önemli gösteri merkezi haline gelen eski kapalı pazar yapısı mercat de los flors da arşivindeki kayıtları erişime açmışmış. hatta "menü" adı altında, sadece bir gösteri kaydı değil, o gösteri ile ilgili röportaj, makale ve ayrıca da çocuklar için bir gösteri formatında yayın yapıyormuş.
içindeki dişi enerjiyi ortaya çıkararak dans eden benzersiz flamenko dansçısı/koreograf israel galvan'ın akram khan ile birlikte sahneledikleri "torobaka" da, 2 nisan'a kadar geçerli olan 4. menünün ana yemeği :) bu yemekte bir de compagnia tpo'nun "mavi" isimli +4 yaş gösterisi var.
bu ve önümüzdeki günlerdeki diğer menüleri görmek için linki tıklayın.

deborah hay'in "the match" adlı yapıtı 4-5 nisan 2020 tarihlerinde cullberg balesi'nin youtube kanalından erişilebilir olacak.
link için tıklayın.

constanza macras (dorkypark) arşivinden kayıtları erişime açıyor. ilki: "back to the present"
link için tıklayın.
sidi larbi cherakoui'nin göteborgsoperan danskompani için ürettiği üç yapıttan en iyisi olan "noetic" de erişime açıldı.
link için tıklayın.

yunanistan'nın en önemli dans festivali kalamata dans festivali 7 nisan'dan itibaren arşivinden kayıtları erişime açtı.
link için tıklayın.

berliner festspiele arşivinden kayıtları erişime açtı.
link için tıklayın.

grand théâtre de genève de ağırlıklı olarak dans/bale gösterilerinden oluşan programları erişime açıyor.
link için tıklayın.

ballet zürich yapımı, koreograf christian spuck'un nefeskesici mizanseniyle verdi'nin messa da requiem'i de erişime açıldı. spuck'un iki yapıtı daha, ilerleyen günlerde erişime açılacak.
link için tıklayın.

almanya'nın pina bausch sonrası dans tiyatrosu kraliçesi sasha waltz'in erken döneminden ve olgunluk döneminden birer yapıtı erişime açıldı.
"allee der kosmonauten" için tıklayın,
"noBody" için tıklayın.

meg stuart'ın damaged goods adlı topluluğu vimeo sitesinde eski yapıtlarının kayıtlarını erişime açıyor. site için tıklayın.
bunlardan biri oldukça ilginç: pina bausch'un yapıtlarını sıradışı açılardan çektiği siyah/beyaz fotoğraflarıyla belgeyen usta fotoğrafçı maarten vanden abeele'nin meg stuart'ın bir yapıtı üzerine yaptığı kısa film. erişmek için tıklayın.

theater osnabrück almanya'da dans mirasını tekrar canlandıran projelerle ön plana çıkmış dans tiyatrolarından biri. bu projelerden mary wigman'ın "totentanz"ının tam kaydı erişime açıldı.
link için tıklayın
topluluğun sitesinde başka dans gösterilerinin de tam kayıtları bulunuyor. mesela almanya'nın genç nesil koreografları arasında en göze çarpanlarından ben j. riepe'nin son işi: "geister (say goodbye)".
link için tıklayın.

pieter ampe ile gui garrido'nun yıllar önce idans festivallerinden birinde "sürpriz gösteri" olarak sahnelenmiş çırılçıplak işi "still difficult duet" de erişime açık.
link için tıklayın.

iflah olmaz klasikçilere gelsin: bolşoy balesi.
link için tıklayın.

bu da dans’ta çağdaşçılara gelsin: conny janssen danst'ı yıllar önce hollanda-türkiye etkinliğinde crr'de seyretmiş ve çok etkilenmiştim. arşivinden 3 gösteriyi erişime açmış. tavsiye ederim.
link için tıklayın.

dans'ta neoklasikçileri de unutmuyorum tabii: john neumeier/hamburg ballett de, geç de olsa arşivini erişime açıyor. ilk kayıt 18 nisan'da.. her türün en iyisi/niteliklisi, seyredilir..
link için tıklayın.

sanırım pek alıcısı çıkmayacak ama ben duyurmuş olayım: folklorik esinli dans yapıtı sevenlere gelsin :) hani yıllar yıllar önce bizim devlet balesinde folklor esinli bale eseri tartışması çıkmıştı, yaşı müsait olanlar hatırlar :) işte, bu da, folklor esinli bir dans eseri. russell maliphant eş kontenjanından yunan kültürüne yakınlığıyla bu yapıtı tasarladı ve geçtiğimiz yaz epidavros antik tiyatrosu'nda sahnelendi. onunla da kalmadı, sezon içinde megaron'da kapalı gişe oynadı. yunanların böyle bir damarı var.. merak edenler önden..
link için tıklayın.
.

tiyatro

böyle bir festival varmış meğer. ve bu sene ikincisi düzenleniyormuş. 15nisan-15 mayıs arası 23 yapım ücretsiz erişime açılacak. yönetmenler arasında kimler yok!
link için tıklayın.

ufuk tan altunkaya'nın kurucusu olduğu mekan artı tiyatro topluluğu her perşembe bir oyununu youtube kanalından yayınlayarak arşivini erişime açıyor. ilk oyun 19 mart 2020'de "80'lerde lubunya olmak".
link için tıklayın.

kadro pa ise yıllar önce seyredip hayran kaldığım macbeth uyarlaması "macbeth mutfakta"yı 27 mart dünya tiyatrolar günü'nde youtube kanalından canlı olarak yayınlayacakmış. müthiş bir fırsat.
link için tıklayın.

nilüfer belediyesi kent tiyatrosu kayda alınmış bütün oyunlarını erişime açtı. çocuklar için 6, yetişkinler için 8 oyun var arşivde. sırayla hepsini seyretmek lazım.
link için tıklayın.

istanbul'un alternatif tiyatro toplulukları arasında en eskilerinden ve en nitelikli ve derinlikli işler üretenlerinden biri olan ve her yapımında seyirci ile oyuncunun mekansal ilişkisini farklılaştıran altıdan sonra tiyatro bu akşam web'den canlı yayınlamaya başladığı "kapı açık kalmış" başlıklı program ile, hepimizin evlerimizde oturmamız gereken bu dönemde oyuncu-seyirci ilişkisini bu sefer de başka bir boyuta taşıdı.
topluluk hafta içi her akşam 20:30-22:00 arasında; kurucularından yazar, yönetmen, oyuncu ve sahne tasarımcısı yiğit sertdemir'in moderatörlüğünde tiyatro üzerine sohbetler, soru-cevap köşesi, oyun okumaları ve tiyatro şarkıları gibi etkinliklerle, evleri kumbaracı 50'den bizim evlerimize canlı yayınla misafir olacak. biz seyircilerin yapması gereken tek şey ise youtube'da altıdan sonra tiyatro kanalına abone ve tabii yorumlarımızda yayına dahil olmak.
kanala ulaşmak için tıklayın.

gazete müstehak da altıdan sonra tiyatro gibi her akşam online program yapmaya başladı. takip etmek için tıklayın.

bizleri evde tutacak başka bir girişim almanya’nın önemli tiyatro kurumlarından münchner kammerspiele'den geliyor. topluluk bu akşamdan (18 mart) itibaren web’den güncel programındaki oyunların kaydını yayınlamaya başlıyor. her oyun 24 saat boyunca izlenebilecek. almanca bilmeyenler için ingilizce altyazılı.
ilk oyun toshiki okada’nın “no sex”i.
link için tıklayın.

ve schaubühne sahnesinde inanılmaz bir program bizi bekliyor!
21 mart'tan 17 nisan'a kadar her akşam bir oyun. schaubühne'nin 70'li yıllardaki peter stein'li, klaus maria grüber'li yapımlarından ostermeier serisine, luc bondy'den simon mcburney'e müthiş bir program. stein'in oresteia'sı, ostermeier'in reims'e dönüş'ü falan var, tam çılgınlık!... program her akşam 18:00'de; evlerindeki oyuncuların paylaşacağı doğaçlamalar, okumalar, hikayeler ve şarkılar ile başlayacak. her kayıt 18:30-24:00 saatleri arasında erişime açık olacak. program için tıklayın.
kayıt linki için tıklayın.

paris'in ödenekli tiyatrolarından l'odéon-théâtre de l'europe eski bir yapımını, o dönemde genel sanat yönetmeni olan stéphane braunschweig'ın bir rejisini erişime açtı: molière'in "l’école des femmes"ını. frankofon olmayanlar üzülmesin, çünkü nasıl olduysa fransızlar bu kayda ingilizce altyazı koymayı akıl etmişler! bunu neden söylüyorum, çünkü l'odéon-théâtre de l'europe'ın bir çok eski yapımının dvd'leri satılıyor fransa'da, ancak hiçbirinde ingilizce altyazı yok. buna koymuş olmaları bir lütuf :)) link için tıklayın.
odeon arşivinden stephen braunschweig imzalı başka oyunlar da erişime açmaya başladı. bazılarında ingilizce altyazı var.
link için tıklayın.

berlin'in avantgarde gösteri sanatları mekanı hau (hebbel am ufer) online programa geçen kurumlardan biri. 19-29 mart tarihleri arasında ikincisini düzenleyecekleri, katılan sanatçıları ve programı belli olmuş "spy on me" başlıklı festivali şimdi web'e taşıyorlarmış.
program yarın akşam başlıyor. tam da avantgarde'lığa yakışır vaziyette online gerçekleşecek olan şeyler nedir, pek belli değil. sitede online program yazan yere tıklıyorsunuz, pek bir şey öğrenemiyorsunuz. zaten avantgarde olanın da güzelliği bu değil midir.
takip etmek için tıklayın.

veee almanca konuşulan ülkelerdeki bağımsız tiyatroların işlerini merak ediyorsanız da buraya buyrun: taptaze bir site, henüz 19 mart'ta açıldı, ama daha şimdiden içinde bir çok tam versiyon gösteri kaydı mevcut.
bağlantı için tıklayın.

belgesel tiyatro deyince akla gelen ilk isim, bu türün en yetkin örneklerini veren alman topluluk rimini protokoll de bütün arşivini erişime açanlar kervanına katıldı.
link için tıklayın.

bu da "sadece" frankofonlara gelsin :(
wajdi mouawad'ın genel sanat yönetmeni olduğu paris la colline tiyatrosu her hafta pazartesi ve perşembeleri (türkiye saati ile) 20:00'de arşivinden bir kayıt paylaşıyor.
bu kayıtlardan ilki için tıklayın.

almanca biliyorsanız ya da herhangi bir tiyatro gösterisi için dil bilmeye gerek yoktur diyorsanız; almanca konuşulan ülkelerdeki tiyatro eleştirisi konusunda bir numara olan nachtkritik web sitesi 14 mart akşamından beridir haftanın belli günlerinde oyun yayınlamaya başlamış.
ilk haftanın programında; 16-17 mart akşamlarında, türkiye asıllı almanyalı yönetmen ersan mondtag'ın almanya tiyatro camiasında çıkış yapmasını sağlayan 2015 tarihli "tyrannis" var.
20 mart akşamı ise, dortmund'dan önümüzdeki sezon viyana volkstheater'in genel sanat yönetmenliğine geçecek olan, dinamik ve sıradışı mizansenleriyle ses getiren kay voges'in dortmund'daki son projesi, çehov'un "martı" uyarlaması yayınlanacak. kaçırmayalım!
siteye buradan ulaşabilirsiniz.

bu dönem tanımadığınız toplulukları tanımak için de bulunmaz fırsatlar sunuyor. örneğin, fiziksel tiyatro topluluğu gecko. tanımıyorum ama hemen youtube'da erişime açtıkları 12 videoya dalacağım.
link için tıklayın.

polonya'nın en iyi tiyatro topluluklarından biri olan tr warszawa da topa girdi, hem de nasıl bir giriş. macar yönetmen kornel mundruczo rejisinin prömiyeri ile. ve her cumartesi türkiye saati ile 21:00'de yeni bir oyun kaydını erişime açacaklar.
link için tıklayın.

avantgarde tiyatronun anası la mama arşivden kayıtları erişime açıyor. bu kayıtlar sadece belirtilen gün ve saatte izlenebiliyor. 20 mart'ta bir yayın yapılmış bile. önümüzdeki ilk yayın 23 mart'ta: poetic electric: powerful words / powerful women. web sitesinde belirtilen saati türkiye saatine göre hesaplamayı unutmayın ;)
link için tıklayın.

ivo van hove'nin genel sanat yönetmeni olduğu international theatre amsterdam da karantina günlerine özel bir projeyle dahil oluyorlar. sanırım ve maaesef flemenkçe olacak, umarım ingilizce altyazı koyarlar. ita oyuncuları 23 mart'tan başlayarak her sabah 10:00'da dekameron'dan bir öykü okuyacaklar.
link için tıklayın.

1950 sonrası tiyatro dünyasını değiştiren ustalardan peter brook'un paris'teki tiyatrosu les bouffes du nord da bir tiyatro oyunu ve bir belgeseli erişime açtı.
link için tıklayın.
aynı topluluğun brook'tan değil de benjamin lazar'dan bir yapıtının kaydı da 8 nisan'a kadar ücretsiz erişime açık: verdi'nin "la traviata"sının serbest bir uyarlaması; müzik ile tiyatro arasında bir iş..
link için tıklayın.
peter brook'un çok yeni tarihli, 2018 yılı yapımı "the prisoner"ın tam kaydı erişime açık.
link için tıklayın.

68 kuşağından ariane mnouchkine yönetimindeki theatre du soleil’den bu dayanışma günlerinde beklenecek davranış: sadece bir gösterinin (les naufrages du fol espoir) değil, topluluğun 1969'da dünyaca tanınmasını sağlayan ilk gösterisi “1789”, son dönemden “le dernier caravanserail” ve bir belgeselin erişime açılmış olması.
link için tıklayın.
theatre du soleil arşivinden film, belgesel ve kayıtları erişime açmaya devam ediyor. gelişmelerden haberdar olmak için topluluğun facebook hesabını takip etmeye fayda var.
link için tıklayın.

schauspiel leipzig de haftada iki arşivinden kayıtları erişime açacak, her kayıt 24 saat izlenebilir olacak.
link için tıklayın.

thalia theatre hamburg da müthiş arşivinden bir oyun kaydını her gün erişime açıyor.
link için tıklayın.

schauspiel köln de arşivini yavaş yavaş erişime açan topluluklardan. ilk oyun pınar karabulut'un yönettiği "romeo ve juliet".
link için tıklayın.

berlin'in çok kültürlü tiyatro kurumu maxim gorki de ücretsiz erişime açma rüzgarına kapıldı. 1 nisan'dan başlayarak her çarşamba (türkiye saati ile) 20:00'de bir oyun kaydını paylaşacaklar ve 24 saat izlenebilir olacak.
link için tıklayın.

theater dortmund erişime açtığı programı "deja vu" olarak adlandırmış.
link için tıklayın.

fringe ensemble açık erişim programına mirza metin'in yazdığı, frank heuel'in yönettiği "ouroboros" ile başladı.
link için tıklayın.

yunanca bilenleriniz veya dili bilmesem de keşfe çıkarım diyenleriniz için yunan gösteri sanatları örnekleri de erişime açıldı:
-terzopoulos ustadan rusça, yunanca altyazılı "medea" için tıklayın.
-geniş bir seçki için unstage'e tıklayın.
-teatr andra da türk oyuncularla gerçekleştirdiği "troas" için tıklayın.

rusça bilenler ise buraya: uluslar tiyatrosu 9 nisan'dan itibaren arşivinden kayıtları erişime açmaya başlıyor.
link için tıklayın.

gösteri sanatları dünyasının kült topluluklarından wooster group, zamanında istanbul’da da sahneledikleri "TO YOU, THE BIRDIE! (phèdre)" adlı gösterilerini erişime açtılar.
link için tıklayın. 
7 nisan'a kadar da "hamlet" yorumları iki bölüm halinde izlenebilir. birinci bölüm için tıklayın. ikinci bölüm için de buraya.

istanbullu tiyatro topluluğu tiyatro ak’la kara youtube kanalı üzerinden her gün yeni bir oyununu erişme açıyor.
link için tıklayın.
fulya peker "veba" adlı oyununu erişime açtı.
link için tıklayın.
peker'in vimeo hesabını takip edin, çünkü zamanla başka işlerini de erişime açıyor. mesela "dem"i.
link için tıklayın.

sırpça biliyorsanız sırbistan ulusal tiyatro'sunun erişime açtığı oyunlara da göz atabilirsiniz.
link için tıklayın.

patrick stewart facebook hesabından her gün shakespeare'in bir sone'sini okuyor.
link için tıklayın.

national theatre her perşembe bir oyun kaydını ücretsiz erişime açıyor.
link için tıklayın.

murat mahmutyazıcıoğlu/bam kısa oyun okumalarından oluşan "evde" başlıklı bir seri başlattı.
link için tıklayın.

fransa'nın ulusal tiyatrosu comedie française de 30 mart'tan itibaren arşivinden oyunları erişime açıyor. ilk haftanın programı için buraya tıklayın.
berliner ensemble her cuma 20:00’de bir oyun kaydını erişime açacak. oyun bir hafta boyunca izlenebilir olacak. link için tıklayın.

mahir günşıray tiyatro oyunevi'nin bazı oyunlarını erişime açtı.
link için tıklayın.

flemenk tiyatrosundan; büyüklere oyunlar, küçüklere kukla gösterileri, multidisipliner işler, konserler, dans gösterileri, alternatif işler, gösterişli yapımlar.. her biri yaş sınırına göre belirlenmiş, ancak tiyatro oyunlarının hepsi flemenkçe.
link için tıklayın.

ingiltere'nin önemli tiyatro kurumu national theatre her perşembe yeni bir oyun kaydını erişime açıyor. her oyun bir hafta boyunca seyredilebiliyor.
link için tıklayın.

hazır ingilizlerden bahsediyoruz, andrew llyod webber de her cuma bir müzikal kaydını erişime açıyor, her kayıt 48 saat seyredilebilir olacak.
link için tıklayın.

tiyatro alanında; almanlar yapınca farklı oluyor.. [yoksa bana mı öyle geliyor] mevcut veya eski yapıtların kayıtları değil, bizzat korona karantinası koşullarında üretilmiş ve kayda alınmış tiyatro gösterileri. tek kişilik oyunlar, teknik ekip de covid-19 şartları izin verdiği kadar, mesela theater oberhausen'in genel sanat yönetmeni hem oyunu sahneye koyuyor hem de ışığı kontrol ediyor.. ikinci yapımın yönetmeni johan simons.. daha ne ister insan, sanırım bazılarınız almanca bilmeyi isteyebilirler.
link için tıklayın.

viyana volkstheater 10 mayıs'a kadar her akşam bir oyundan oluşan zengin bir erişim programı açıkladı. yönetmenler arasında; klasiklere ve jelinek metinlerine getirdiği yorumlara hayran olduğum dušan david pařízek, geçen yıl heidelberger stückemarkt'taki işiyle tanıdığım eva Jantschitsch & christine eder, yael ronen, stephan kimmig ve daha pek çok isim var.. yani, arada göz atmakta fayda var.
link için tıklayın.

zamanında istanbul'da othello'sunu seyrettiğimiz cheek by jowl/declan donnellan'dan bir shakespeare uyarlaması: "bir kış masalı". kaçırılmaz!
link için tıklayın.
novosibirsk kırmızı meşale tiyatrosu'nun yorumuyla "üç kızkardeş" izlemek isterseniz, 2-5 nisan arasında erişime açık olacak.
link için tıklayın. şifre: stayhomewithstagerussiahd

beyaz bir at ve çıplak bir kadın. fransızcam pek olmadığı için, söz ağırlıklı bu gösterinin ne kadar nitelikli olduğunu bilemedim. yazan, yöneten ve oynayan latetia dosch.
cesaretli ve meraklılar buraya tıklasın.

tiyatrolokomotif "kare / sqaure" isimli oyununun kaydını serişime açtı.
link için tıklayın.

berlin'in önemli ödenekli tiyatro kurumlarından deutsches theater arşivini erişime açtı. açıklanan ilk programda michael thalheimer, stephan kimmig, stephan pucher'in işleri var.
link için tıklayın

howlround theatre commons websitesinde "segal talks" başlığı altında dünyadan tiyatrocularla koronavirüs salgını sırasında ve sonrasında tiyatro ekseninde yaklaşık birer saatlik söyleşiler yayınlanıyor. söyleşi yapılanlar arasında thomas ostermeier, toshiki okada gibi ünlü isimler var.
link için tıklayın.

belarus free theatre da facebook sayfası üzerinden arşivinden kayıtları paylaşıyor. ancak kayıtlar sadece paylaşıma açıldığı prömiyer gösterimi sırasında izlenebiliyor.
link için tıklayın.

schauspiel leipzig arşivinden bir seçkiyi erişime açtı.
link için tıklayın.

hamburg'daki alman tiyatrosu (deutsches schauspielhaus im hamburg) arşivinden bir seçkiyi erişime açtı. erşime açtığı kayıtların hepsi, geçtiğimiz yıllarda almanca konuşulan ülkelerdeki en prestijli tiyatro etkinliği berliner theatertreffen'e davet edilmiş olan oyunlara ait.
link için tıklayın.

eğer japon kabuki tiyatrosuna meraklıysanız, tokyo ulusal tiyatrosu arşivinden kayıtları 30 nisan'a kadar erişime açtı. [maalesef herhangi bir altyazı yok. ama her paylaşımda oyunun ingilizce sinopsisine link verilmiş. eskiden istanbul festivali'nde olduğu gibi; konuyu bir a4 kağıttan okuyup, bilmediğiniz bir dilde oyun seyretme keyifini anımsamak isteyenlere gelsin.]
link için tıklayın.

türkiye'nin gerek üretim gerekse sunum açısından özgün ve alternatif topluluklarından bgst de arşivinden bir kaydı erişime açtı: "karşılaşmalar" adı oyunu.
link için tıklayın.
.

konser

berlin konzerthaus çıtayı yükseltti.
bu akşam (18 mart) avrupa saatiyle 19:00'da web üzerinden eski bir konser kaydı değil, direkt canlı yayın yapacaklar. hem de hepsi şu aralar berlin'de bulunan lang lang, daniel hope, max raabe, avi avital, olga peretyatko gibi yıldız müzisyenlerle. bu akşamki canlı konser dışında ileriki zamanlarda da benzer yayınlar olacakmış, web sitesini ara sıra takip etmekte fayda var.
bağlantı için tıklayın.

frank gehry'nin elinden çıkma berlin'in şahane yeni oda müziği konser salonu pierre boulez saal de birbirinde güzel kayıtlarla konser arşivini erişime açıyor. her kayıt 48 saat boyunca izlenebilecek.
 ilk haftanın programı şöyle:
21. Mart, 19:00 (Türkiye saati) 100. ölüm gününde Claude Debussy (Daniel Barenboim, Emanuel Pahud, Kian Soltani, Marianne Crebassa) (2018)
23. Mart, 19:00 Belcea Quartet Schubert çalıyor (2017)
25. Mart, 19:00 Daniel Barenboim - Schubert: Piyano Sonatları (2017)
link için tıklayın.

son yıllarda mimarisiyle ve inşa süreciyle adından çok söz ettiren hamburg'un elbphilharmonie'si de arşivini erişime açtı. enfes konserler var. mesela, 3 şubat 2020'de gerçekleşmiş arvo paert yapıtlarından oluşan talin oda orkestrası konseri var ki, kaçmaz.
link için tıklayın.

almanya'nın akustiği en güzel konser salonlarından köln philharmonie de arşivinden klasik, barok, caz konserleri ücretsiz erişime açtı.
link için tıklayın.

ve caz severler, sanat kurumları sizleri de unutmamışlar :)
sadece hollanda’nın değil, avrupa’nın hem akustiği hem de klasikten caza programı en iyi ve çeşitli konser salonlarından utrecht'teki tivoli vredenburg evvelki akşamdan beridir, her akşam türkiye saatiyle 22:00’de web’den canlı konser yayınına başlamış.
yaklaşık 20 dakika süren bu konserler aynı salonun programı gibi caz'dan klasiğe çeşitlilik gösteriyor. geçmiş akşamların kayıtları erişime açık; konser salonunun sitesinden ulaşılabilir, link için tıklayın.
canlı konserler içinse burayı tıklayın.

dünyanın en iyi üç orkestrasından biri olan berlin filarmoni'nin sayısız konser kaydının bulunduğu platform 30 gün boyunca ücretsiz!
link için tıklayın.

dünyanın en iyi üç orkestrasından bir diğeri olan kraliyet concertgebouw orkestrası da arşivini ücretsiz açmış durumda.
link için tıklayın.
bu arşivin zenginleştirilmiş bir tarafı da var: bazı kayıtları o kayıttaki orkestra şefinin veya solistin yorumlarıyla birlikte izleyebiliyorsunuz. inanılmaz bir şey! ayrıca yapıtlar hakkında detaylı makaleler, küçük belgeseller, eğer konseri yorumla izlemek istemiyorsanız orkestra şefi veya solist ile yapılmış söyleşiler var.
ben bu arşivden ilk olarak, en sevdiğim şeflerden herbert blomstedt'in yorumlarıyla brahms'ın 3. senfonisini izledim. rachmaninof'un 3. piyano konçertosunu solist alexander gavrylyuk'un yorumlarıyla izlemek için de sabırsızlanıyorum :)

rusya asıllı almanyalı piyanist igor levit 12 mart'tan beridir her akşam -avrupa saatiyle- 18:00 veya 19:00'da (bir gün önceden tam saati duyuruyor) twitter hesabıdan ev konserleri veriyor.
linki tıklayarak izleyebilirsiniz.

gülsin onay da ilk defa 15 mart pazar akşamı twitter hesabından bir konser verdi ve devamının geleceğini de müjdeledi.
onay'ın twitter hesabı için tıklayın.

efsanevi şef ivan fischer'in mükemmelleştirdiği budapeşte festival orkestrası'nın üyeleri bu akşamdan itibaren her akşam avrupa saatiyle 19:45'te oda müziği konserleri verecekler. adını da quarantine soirrées (karantina akşamları) koymuşlar.
link için tıklayın.

simon rattle'ın genel sanat yönetmeni ve şefi olduğu london senfoni orkestrası da arşivini erişime açıyor. her pazar ve perşembeleri bir konser kaydı paylaşılıyor. bu dönemde bile erişimi ücretli yapan çoğu ingiliz gösteri sanatları kurumlarının tersine lso'nun paylaşımları ücretsiz.
lin için tıklayın.

ECHO - avrupa konser salonları organizasyonu her akşam 22:00’de avrupa’daki bir konser salonunun organize ettiği bir konserin arşiv kaydını, organizasyona üye bütün konser salonlarının facebook sayfalarından yayınlıyor.
programa ve yayınlanan kayıtlara buradan ulaşabilirsiniz.

borusan sanat da, 26 Mart perşembe günü gerçekleştirilmesi planlanan ancak iptal olan konseri yerine, geçtiğimiz sezonun son konseri olan sascha goetzel 10. yıl konseri’nin ikinci yarısını web üzerinden yayınlayacak. bu konserde goetzel yönetimindeki BİFO’ya, resim, heykel, film ve enstalasyonlarıyla tanınan carlito dalceggio performansıyla eşlik etmiş ve ortaya bir yapıt çıkmıştı. konser 26 mart 2020'de saat 20.00’de borusansanat.com’da.

ünlü kemancı izthak perlman da her gün kısa kısa eğlenceli anektodlar paylaşıyor klasik müzik dünyasından; güne neşe katıyor.
link için tıklayın.

başka bir ünlü kemancı daniel hope da her akşam ev konserleri veriyor.
link için tıklayın.

ünlü ve yakışıklı cellist gautier capuçon ve abisi kemancı renaud capuçon facebook hesaplarından her gün, o gün çekilmiş kısa bir müzik parçası paylaşıyorlar.
gautier için link.
renaud için link.

ünlü caz piyanisti chick correa stüdyosunda her gün tek başına yaklaşık bir saat boyunca gerçekleştirdiği müzik çalışmasını facebook hesabından paylaşıyor.
link için tıklayın.

şef cem mansur yönetimindeki cemal reşit rey konser salonu orkestrası da konser kayıtlarını yayınlamaya başladı.
link için tıklayın.
ayrıca cem mansur crr konser salonu facebook hesabından yaklaşık 10'ar dakikalık müzik sohbetleri yayınlıyor.
link için tıklayın.

.

opera

opera sanatında bir çağdaş zaman klasiği deyince, akla ilk gelen philip glass ile robert wilson'ın 4.5 saatlik tour de force'u "einstein on the beach" de erişime açık.
link için tıklayın.

belki de dünyanın bir numaralı opera kurumu met (metropolitan operası) her sezon met hd-live programıyla o sezon sahnelenen yapımlarını, canlı olarak sinemalara göstererek, new york'ta yaşamayan opera severlerin ayağına getiriyor. 19 nisan'a kadar kapalı olacak opera kurumu bu sefer de; 16 mart pazartesi akşamında başlayarak, her akşam eski bir yapımının kaydını web'den ücretsiz yayınlayacak, yayınlanan yapım 20 saat boyunca izlenebilir olacak.
met'in programının ilk haftasına buradan ulaşılabilir. açıklanan prodüksiyonlar genel olarak konvansiyonel, yönetmenler de genellikle klasik sahnelemeleriyle ünlenen kişiler. sahnelemeler konvansiyonel olsa da kadrolar olağanüstü: anna netrebko, elīna garanča, roberto alagna, diana damrau, juan diego flórez, natalie dessay, renée fleming, ramón vargas ve iki ayrı yapımda izlenebilecek, erken yaşta aramızdan ayrılan benzersiz bas dmitri hvorostovsky.
hepsini izlemeye çalışacağım, ama şimdiden kaçırmamak için gözüme kestirdiğim bir yapım var: mizansen tercihlerini çok sevdiğim robert carsen'in sahnelediği, efsanevi rus şef valery gergiev'in yönettiği çaykovski'nin "eugene onegin" operası. başrollerde yıllar önce aya irini'de bizleri kendisine hayran bırakmış olan renée fleming, ramón vargas ve yine şehrimizde bir kaç kez canlı dinlenme şansına erdiğimiz dmitri hvorostovsky. yayın tarihi: 22 mart.

dünyanın önde gelen opera kurumlarından viyana devlet operası ise 15 mart pazar gününden itibaren her akşam bir yapımının eski kaydını ücretsiz yayınlayacak ve her yayın 24 saat boyunca izlenebilecek.
2 nisan'a kadarki programa buradan ulaşabilirsiniz, yayınlara ise bu linkten.
viyana devlet operası'nın video programı, met gibi yine sahneleme/mizansen olarak konvansiyonel diyebileceğimiz yapımlardan oluşuyor. aralarında beni şimdiden en çok heyecanlandıran ve meraklandıran; "tosca" operasının aynı prodüksiyonunu üç ayrı akşamda üç farklı şancı kadrosuyla izlemek olacak.

dünyanın başka bir prestijli opera kurumu münih devlet operası da 19 nisan'a kadar eski yapımlarından bazılarını web sitesinde ücretsiz yayınlayacak. hemen de başlamışlar, hem de iki heyecan verici yapımla. bunlardan ilki: oliver py imzalı, jonas kaufmann'lı "il trovatore". ikinci ise; "judith" başlıklı, henüz geçtiğimiz şubat'ta sahnelenen bela bartok akşamı.
"judith" bartok'un bir orkestra eserinden ve "mavi sakal'ın şatosu" operasından oluşuyor. sahneye koyan katie mitchell, orkestra şefi oksana lyniv. bartok'un mavi sakal masalını kadın protagonistin bakış açısıyla anlattığı operanın bütünüyle kadın sanatçıların elinden çıkması ne kadar incelikli bir yaklaşım.
şubat başında bu operanın başka bir kadın sanatçının, pina bausch'un elinden çıkma, 43 yıllık bir versiyonunu seyretmiştim. bakalım katie mitchell 2020'de neler yapmış :)

operayı new york met'ten veya almanya'nın staatsoper'lerinden değil de, doğduğu yerden seyretmek de mümkün artık.
dünyanın en eski opera binası napoli teatro san carlo ve onun opera topluluğu da web'den kayıt yayınlayan sanat kurumları arasına girmiş meğer. ilk yayın 16 mart'taymış, onu kaçırdık ama ikincisi bu akşam (18 mart). kayıtlar avrupa saatiyle 20:00'de kurumun twitter, instagram ve facebook hesaplarından yayınlanıyor. mart-nisan programına buradan ulaşabilirsiniz.
link için tıklayın.

corona partisi düzenleyen berlinlileri evde tutmak için berlin'in sanat kurumları birbirleriyle yarışıyorlar. şehrin üç operasından biri olan deutsche oper de arşivini erişime açtı.
link için tıklayın.

bizim kültür bakanlığımız da bünyesindeki opera-bale kurumlarının gösterilerinin kayıtlarını erişime açtı. ilk aşamada verdi'nin la traviata, bizet'nin carmen, donizetti'nin aşk iksiri, adam'ın giselle ve prokofyef'in romeo ve juliet gösterileri izlenebiliyor.
link için tıklayın.

arşivlerini açan opera kurumlarına bir yenisi eklendi: genel sanat yönetmenliği ve şefliğini daniel barenboim'un yaptığı almanya'nın önde operalarından berlin staatsoper unter den linden.
17 mart  akşamından başlayarak onlar da her akşam opera, bale, konser kayıtlarını paylaşacaklar ve 24 saat boyunca izlenebilir olacak. programa buradan ulaşabilirsiniz.
programı; michael jackson dahil bir çok amerikalı şarkıcının videolarını çeken, koreografilerini yapan, lars von trier'in "dancer in the dark"nın dans sekanslarını tasarlayan vincent paterson'ın yönettiği massanet'nin "manon"u açıyor. başrollerde rüya çift anna netrebko-rolando villazon var.
link için tıklayın.

paris operası da arşivinden opera, bale ve konserleri erişime açtı. bazıları coğrafya sınırlamasına takıldığı için türkiye'den seyredilemiyor :(
link için tıklayın.

londra kraliyet opera ve balesi de arşivinden seçtiği kayıtları erişime açıyor.
erişime açılan gösteriler ve gösterim gün ve saatleri için linki tıklayın.

paris'in opera kurumlarından özellikle fransız repertuvarıyla ünlenen opera comique de arşivinden kayıtlarını erişime açmıştı. yapıtları sahneye koyanlar arasında joël pommerat ve thomas jolly gibi fransızların son yıllardaki önemli sahne yönetmenleri var.
bilgi için tıklayın.

belçika'nın iki şehirli (ghent ve antwerp) operası flaman operası da arşivinden bir seçkiyi erişime açtı. iki opera, bir opera-dans ve iki dans yapıtının kaydını izlemek mümkün.
link için tıklayın.

komische oper - berlin'den de beklenen paylaşım gelmdi. onlar da kayıtlarından bir seçkiyi erişime açmaya başladılar. ve sürprizzzz: bazı kayıtlar türkçe altyazılı!
mesela, weimar cumhuriyeti döneminin son opereti jaromir weinberger'in "frühlingsstürme"si türkçe altyazılı. yönetmen koltuğunda barrie kosky var.
[ek bilgi: komische oper'in genel sanat yönetmeni olan ve son yılların en ilginç opera/operet mizansenlerine imza atan kosky önümüzdeki sezon berliner ensemble'da konuk yönetmen olarak "üç kuruşluk opera"yı yönetecek.]
link için tıklayın.

mannheim devlet tiyatrosu arşivinden dans ve opera gösterinin kayıtlarını kısa süreli olarak erişime açıyor.
link için tıklayın.

ünlü bolşoy tiyatrosu da aynı şekilde arşivinden dans ve opera gösterinin kayıtlarını kısa süreli olarak erişime açıyor.
link için tıklayın.

salzburg osterfestspiele hepsi şef christian thielemann tarafından yönetilen staatskapelle dresden'den icra ettiği birbirinden etkileyici opera yapımlarını erişime açtı.
link için tıklayın.

perm diye bir şehir var moskova'dan doğuda. kim bilirdi orayı. taa ki yunan şef teodor currentzis perm'deki opera orkestra ve korosunu olağan-dışı/üstü bir topluluğa çevirene kadar. currentzis büyücü denen sanatçılardan. birlikte çalıştığı müzisyenlerden öyle bir ses çıkartıyor ki, bildiğinizi zannettiğiniz klasik müzik yapıtlarını tekrar keşfediyorsunuz. currentzis ile robert wilson işbirliği: verdi'nin çok tanıdık "la traviata"sı. wilson'ı da biliyoruz çoktandır. ama yine de heyecanlanmıştım bu işbirliğini ilk duyduğumda dört yıl önce. işte bu yapımın kaydı yarın erişime açılıyor. sabırsızım! perm opera ve balesi'nin bir çok başka yapımı çoktandır erişime açılmış meğer.
link için tıklayın.

.

çocuk tiyatrosu
bir de çocuk tiyatrosu öneriyim.
flemenkçe diye seyretmekten vazgeçmeyin, çünkü içinde çok az replik var. bu enfes gösteriye şans verin!
link için tıklayın.

çocuklu aileler “peter ve kurt”u çocuklarınızla birlikte seyretmeye ne dersiniz? londra kraliyet operası 27 mart akşamı türkiye saati ile 22:00'de prokofyev'in bu enfes klasik müizk yapıtının gösteri haline getirilmiş versiyonunu yayınlayacak.
link için tıklayın.

çocuklu aileler peki pippi langstrumpf'un hikayesinin dansa dönüştürüldüğü bu gösteriye ne dersiniz? link için tıklayın.

elbphilharmonie çocuklar için iki müthiş müzikli gösteri kaydını erişime açtı.
"next stop: lunar plexus" için tıklayın.
"somnia" için tıklayın.

atta festivali'nin hollandalı çocuk tiyatrosu bonde hond ile ortaklaşa yapımı gerçekleştirdiği enfes çocuk oyunu tavşan aranıyor da erişime açıldı.
link için tıklayın.

çocuklara ve çocuk kalmaya gayret eden büyüklere: ada/ava.
link için tıklayın.

kaçırmayalım, evde oturalım.
#stageathome

27 Ocak 2020 Pazartesi

gizem aksu'dan "hisler arşivi: istanbul"



adında "hisler" olan bir yapıt hakkında yazacağım ilk şey, o yapıtın bana hissettirdikleri olacak. "hisler arşivi: istanbul"un, birbirlerinden kısa filmlerle ayrılmış yedi bölümü var. sırasıyla bu yedi bölümün bende uyandırdığı hisler şunlar: yabanilik, şefkat, cemiyet, ürkünçlük, dehşet, sıkışmışlık ve sükunet.

"hisler arşivi: istanbul"u iki defa seyrettim; prömiyerinde ve ondan yaklaşık bir ay sonra. genellikle bir yapıtı ikinci defa seyrettiğimde daha iyi kavrarım, ilkinde kaçırdığım detayları yakalarım. "hisler arşivi"nde böyle olmadı. bir yandan; ilk seyredişimde bazı bölümlerde ne kadar kaybolmuşsam, ikincisinde de aynı bölümlerde yine o kadar kayboldum, o bölümlere yine hiç bir anlam veremedim. diğer taraftansa; ilkinde beni etkileyen özellikler ikincisinde de yine etkiledi. yani, onlarla ikinci kere karşılaşmak, üzerimde yarattıkları etkiyi ve duyguyu azaltmadı.

bölümlerin bende hissettirdiklerini tariflediğim kelimelerden bazıları, bölüm aralarındaki kısa filmlerin bazılarında başlık olarak gördüğüm kelimelerle örtüşüyor, ama ben bunları yazarken o başlıklardan ilham almadım. zaten benim bu hisleri yakıştırdığım bölümler ile o kısa filmlerin öncelik-arkalık ilişkisi sanırım pek yok. bölüm-his eşleştirmem oldukça kişisel. bölümler seyircide tam da benim tanımladığım hisleri uyandırsın diye tasarlanmamıştır büyük ihtimalle. tasarımcı nasıl kendi kişisel dünyasından yola çıkıyorsa, alımlayıcı da kendi kişisel dünyası üzerinden okuyor seyrettiğini.

yapıtın bende uyandırdığı hislere topluca baktığımda, ilk fark ettiğim, karşıtlıkların olması; yabanilik de var, cemiyet de, dehşet de var sükunet de. işte belki istanbul böyle, içinde yaşayanı bi-polarlaştıran bir yer.

gösterinin en güçlü imgesi ise tekrar tekrar çağırıyor kendini zihnime: bulut kafalı bedenler (maske tasarımı: leyla okan).
bulut kafalar; ak bulut kafa, kara bulut kafa. ak ile kara, onlara yakıştırdığımız geleneksel anlamlarıyla; aydınlık ile karanlık, olumlu ile olumsuz, iyi ile kötü, yin ile yang. yani, karşıtlıklar; birbirlerini tamamlayan ve tanımlayan karşıtlıklar; biri olmadan diğerinin anlam kazanmadığı.
bu bağlamda benim için gösterinin iki can alıcı sahnesi var. ilki; şemsiyeli ak bulut kafalının kendi bulutundan parçalar koparıp yere atarken, arkada duran diğer ak bulut kafalının bu duruma verdiği reaksiyon ve sonrasında ikisi arasında gelişen etkileşim. diğeri ise; sanırım süre olarak yaklaşık ortalara denk gelen bir vakitte oynatılan kısa filmde kara bulut kafalının kolunu uzatıp, elini masanın diğer tarafında oturan ak bulut kafalının bulutunun içine sokması.
dramatik bir etkileşim hissettiğim bu iki sahne benim için yapıtın kalbini oluşturuyor. bu iki sahneyle bağlantılı olarak gösterinin rengarenk bulut kafalı son bölümü ve o bölümün oditoryumla (seyircinin bulunduğu alanla) kurduğu ilişki de benzersizdi.

yazımın başında yapıtın strüktürünün parçalı olduğunu, birbirlerinden kısa filmlerle ayrılmış yedi bölümden oluştuğunu belirttim. bunlar; ak bulut kafalı sırasıyla solo, duo ve trio, kara bulut kafalı kuartet, biri ak ikisi kara bulut kafalı trio, kara bulut kafalı solo ve rengarenk bulut kafalı kuartet.
kısa filmlerin ayırıcı değil birleştirici görev üstlenerek, organik bir şekilde veya kavramsal olarak sahnedeki canlı icrayla bir bütün oluşturduğunu düşünüyor olanlar vardır eminim. ben öyle alımlamadım. kısa filmlerin çeşitliliği (farklı mekânlarda geçmeleri, farklı türde animasyonlar içermeleri ve farklı film ve ses kayıt kalitelerinin olması) beni canlı icradan kopardı. o kadar ki, acaba bu filmler kostüm-maske değişimlerine zaman kazandırmak için mi bölüm aralarına kondu diye bile düşünmedim değil. bir tek; yukarıda ayrıntılı bahsettiğim kısa film benim için bu yapıtın ruhuyla ilişkiliydi ve sahnedeki canlı gösteriye hizmet ediyordu.

"hisler arşivi: istanbul"un tasarım, koreografi ve yönetimi koreograf/dansçı gizem aksu'ya ait. yapıtta dört kadın performansçı hareket ediyor: zeynep günsür, leyla postalcıoğlu, suzan alev ve ekin tunçeli. bu dört kişi dans/performans nesli, geçmişi ve birikimi olarak birbirlerinden farklılar, dolayısıyla sahnede dört farklı bedene, dört farklı hareket niteliğine, dolayısıyla dört farklı kimliğe sahip dansçılar seyrediyor olmalıyım. ancak, yapıt boyunca icrada bulunmadıkları bölümlerde sahnenin iki yanında seyirciye arkaları dönük oturdukları ve bir bölümün sonlarına doğru olan bir sahne dışında her an bulut kafa maskesi taşıdıkları için, onları, önceden çok iyi tanıyanlar/bilenler dışında, birbirlerinden ayırt etmek o kadar kolay değil. ayrıca, sadece dansçı kimlikleriyle değil, bazı bölümlerdeki bir-iki kıyafet kodunu saymazsak, cinsiyet olarak da kadından ziyade androjenimsi bir kimliğe büründürüldükleri için, bu dört performansçı birbirlerinden kolaylıkla ayırt edilemiyorlar (örneğin ikinci bölümdeki dansçılardan birinin unisex pantolon-gömlek giymesi gibi).
yapıtın künyesine baktığımda ise; son yıllarda gerek yurtdışında gerekse de yurtiçindeki çağdaş dans yapıtlarında genellikle olduğunun aksine, performansçılara koreografi işinin/görevinin verilmemiş olduğunu görüyorum. yani, tasarım ve yönetimden sorumlu olan gizem aksu aynı zamanda koreografiyi de tasarlayan tek kişi. o zaman da, gizem aksu eğer bu potansiyelden faydalanmayacak ve hepsini az-çok anonimleştirecekseydi, neden bu kadar birbirinden farklı hareket geçmişine, birikimine, niteliğine ve bedene sahip bu dört dansçıyı seçti diye sormadan edemedim kendime.
bu sorumu bir tarafta saklı tutarak, yapıtın koreografisine odaklandığımda; gizem aksu'nun solo'dan kuartet'e çok farklı dinamikleri olarak hareket parçalarını ustaca tasarladığını, gerek sololarda gerekse de kuartet'lerde oyun alanının mekansallığını performansçıların bedensellikleriyle ustaca örtüştürdüğünü, ve parçalı bir strüktür kurmasına rağmen koreografik tasarım sayesinde parçaların bütünselliğini yakalayabildiğini düşünüyorum.

bir moda sahnesi yapımı olan "hisler arşivi: istanbul"da kurum sanatçıları bengi günay ve irfan vanlı, gizem aksu'nun ortaya koyduğu hisleri sakin ama etkili sahne ve ışık tasarımlarıyla destekliyorlar.
gösterinin diğer bir önemli birleşeni olan müziğin (özgün müzik: emre malikler ve ayrıca ah! kosmos'un "anneanneminin koah'sı" ve dEUS'un "quatre mains" adlı eserleri) ise gereğinden fazla,  yüksek ve abartılı olduğunu, sahnedeki atmosferi bastırdığını, koreografiden ve hareketlerle yaratılan hislerden rol çaldığını düşünüyorum.

sorgulamalarımı ve çekincelerimi mahfuz tutarak, "hisler arşivi: istanbul" ile ilgili izlenimlerimi şöyle bitiriyorum: belki ilerde bu gösterinin içeriği aklımda kalmayacak ama o güçlü mü güçlü "bulut kafalı bedenler" imgesi beni hiç bir zaman bırakmayacak, ve bu imgeyi hatırlayıp gösterinin bütününün hissini tekrar yaşayacağım. çünkü o ak, kara ve rengarenk bulut kafalarla hareket eden bedenler, değil sadece istanbul'un, bütün bu coğrafyanın son döneminin hissiyatını soyut ama çok etkili bir şekilde görselleştiriyorlar.

14 Kasım 2009 Cumartesi

türkiye'nin hallerine kadın bakışı: "aHHval"

adı üstünde: "aHHval". haller... vaziyetler... durumlar...
türkiye'nin halleri, 40'lı yıllardan 2000'lere... sahnede on kadın, farklı yaşlarda; onların kişisel dünyalarından türkiye'nin hallerine bir bakış.

bir tutam ayfer tunç, bolca pina bausch, kafi miktarda ironi, bir kaç kısa dans, farklı dönemlerden bir kaç yerli ve yabancı popüler müzik, oldukça fazla tiyatral durum, sıkı bir toplum ve "darbe" eleştirisi, hakim bir kadın bakışı; hepsi iyice karıştırılır, derinlikli bir sahne düzeninin üzerine, ve -türkiye şartlarında- kompleks bir ışık tasarımının altına yerleştirilir.

maalesef; eskilerden bir müzik parçası zaman zaman tekrar ederek bölümleri birbirine teyellemeye çalışsa da, gösterinin parçalı/parçalanmış halini tamir edemiyor. ancak; her bir parça kendi içinde yaratıcı bir sahneleme fikrine ve içerik olarak da sağlam bir yapıya ve eleştiriye sahip olduğundan, parçaları birleştirecek omurganın eksikliği hissedilmiyor.
aslında, parçaları birarada tutan çok genel bir çerçeve de yok değil: bu, türkiye'nin kendisi!
kah keyiflenerek kah içi acıyarak seyrediyor insan; tam bir "güleriz ağlanacak halimize" hali!

zeynep günsür'ün sanat yönetmenliğinde hareket atölyesi'ni oluşturan on profesyonel ve amatör kadın oyuncu/dansçının sahnelediği "aHHval" yaklaşık 75 dakika boyunca (gösteri broşüründe yanlışlıkla 45 yazılmış) sıkılmadan, dağılmadan, mutemadiyen diri tutulan bir dikkatle (yani sahnedeki estetik güzelliğin büyüsüne kapılmaya izin verilmeden) izlenen dinamik, temposu düşmeyen bir iş.

belirtmeden edemeyeceğim; topluluktaki "beyaz saçlı" oyuncuların performansı, gençlere ve kendi yaşıtları birçok profesyonel tiyatro oyuncusuna taş çıkartacak kadar iyiydi.

mayıs ayındaki idans02'de ilk defa sahnelenmiş olan "aHHval" yarın son defa garajistanbul'da. istanbul'da olup da imkanı olanlara tavsiye ederim.